Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Układ konsumencki, czyli układ na zgromadzeniu wierzycieli

Jeśli masz stałe dochody i chcesz zachować majątek, zamiast upadłości możesz zaproponować wierzycielom układ. Wyjaśniamy, jak działa to postępowanie i kiedy ma sens.

Najważniejsze w skrócie

  • Układ na zgromadzeniu wierzycieli to postępowanie dla niewypłacalnej osoby prywatnej. Wniosek składasz do sądu upadłościowego.
  • Sąd otworzy postępowanie, jeśli Twoje możliwości zarobkowe pozwalają pokryć jego koszty i wykonać układ.
  • Z wnioskiem płacisz zaliczkę równą przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw.
  • Układ zawiera się zwykle na najwyżej 5 lat. Dłużej, gdy obejmuje na przykład kredyt hipoteczny albo przewiduje zachowanie mieszkania.
  • Układ musi przyjąć większość wierzycieli. Jeśli go nie przyjmą, sąd umarza postępowanie.

Układ to umowa z wierzycielami o tym, jak spłacisz długi: na przykład w ratach, z odroczeniem albo z częściowym umorzeniem. W postępowaniu dla osób prywatnych układ zawiera się na zgromadzeniu wierzycieli, czyli spotkaniu, na którym wierzyciele głosują nad Twoją propozycją. Potocznie mówi się o nim „układ konsumencki”.

Najważniejsza różnica wobec upadłości: w układzie nie ma syndyka, który sprzedaje Twój majątek. Spłacasz długi z bieżących dochodów według przyjętego planu.

Wniosek o otwarcie postępowania może złożyć osoba prywatna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i stała się niewypłacalna, czyli nie płaci w terminie swoich wymagalnych długów.

Sąd otworzy postępowanie, jeśli Twoje możliwości zarobkowe i sytuacja zawodowa wskazują, że:

  • pokryjesz koszty postępowania,
  • możesz zawrzeć układ z wierzycielami i go wykonać.

Sąd może też sam skierować Cię do tego postępowania, gdy złożysz wniosek o upadłość. Możesz temu zapobiec: wystarczy, że we wniosku o upadłość oświadczysz, że nie zgadzasz się na udział w postępowaniu o zawarcie układu.

  • Zaliczka na wydatki postępowania. Płacisz ją razem z wnioskiem. Wynosi tyle, ile przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w trzecim kwartale poprzedniego roku (dane GUS). Bez zaliczki sąd zwróci wniosek.
  • Opłata od wniosku. Opłata podstawowa, obecnie 30 zł.
  • Wynagrodzenie nadzorcy sądowego. Zależy od tego, ile wierzyciele dostaną w układzie. Składa się z opłaty wstępnej (połowa przeciętnego wynagrodzenia) i części pobieranej przy każdej wpłacie dla wierzycieli.
  1. Wniosek. Składasz go do sądu upadłościowego razem ze wstępnymi propozycjami układowymi i zaliczką.
  2. Otwarcie postępowania. Sąd wydaje postanowienie i wyznacza nadzorcę sądowego, czyli licencjonowanego doradcę restrukturyzacyjnego, który prowadzi postępowanie. Postanowienie jest obwieszczane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
  3. Przygotowanie układu. W ciągu 30 dni nadzorca razem z Tobą przygotowuje propozycje układowe, sporządza spis wierzytelności i zwołuje zgromadzenie wierzycieli.
  4. Głosowanie. Zgromadzenie musi się odbyć najpóźniej 3 miesiące od otwarcia postępowania (4 miesiące, gdy sąd skierował Cię do układu z wniosku o upadłość).
  5. Zatwierdzenie. Jeśli wierzyciele przyjmą układ, nadzorca składa do sądu wniosek o jego zatwierdzenie.
  6. Wykonanie. Spłacasz raty za pośrednictwem nadzorcy wykonania układu.

Informacja

Z dniem otwarcia postępowania egzekucje komornicze dotyczące długów objętych układem z mocy prawa ulegają zawieszeniu. Wynika to z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego, które stosuje się tu odpowiednio.

Układ zawiera się na okres do 5 lat. Może trwać dłużej:

  • w części dotyczącej długów zabezpieczonych na majątku, na przykład kredytu z hipoteką,
  • gdy masz nieruchomość, w której mieszkasz Ty lub osoby na Twoim utrzymaniu, a układ przewiduje jej zachowanie.

Dla porównania: w upadłości mieszkanie co do zasady sprzedaje syndyk. Wyjaśniamy to w artykule Co z mieszkaniem w upadłości konsumenckiej.

Sąd umarza postępowanie, jeśli:

  • nie wykonujesz swoich obowiązków,
  • Twoje aktualne możliwości zarobkowe nie wskazują, że pokryjesz koszty i wykonasz układ,
  • w ciągu 6 miesięcy od otwarcia nadzorca nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu.

Uwaga

Układ wymaga zgody wierzycieli i regularnych dochodów przez kilka lat. Zanim złożysz wniosek, policz, jaką ratę realnie udźwigniesz. Porównaj też układ z upadłością. Pomoże Ci w tym artykuł Kto może ogłosić upadłość konsumencką.

Najczęstsze pytania

Czy wszyscy wierzyciele muszą się zgodzić na układ?

Nie. Układ jest przyjęty, gdy głosuje za nim większość głosujących wierzycieli, którzy mają łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności głosujących. Przyjęty i zatwierdzony układ obejmuje także wierzycieli, którzy głosowali przeciw.

Czy w układzie zachowam mieszkanie?

W układzie nie ma syndyka, który sprzedaje majątek. Układ może przewidywać zachowanie mieszkania, a wtedy może trwać dłużej niż 5 lat. Musi go jednak przyjąć większość wierzycieli, a Ty musisz mieć dochody na raty.

Co jeśli złożę wniosek o upadłość, a sąd skieruje mnie do układu?

Sąd może to zrobić, chyba że we wniosku o upadłość oświadczysz, że nie zgadzasz się na udział w postępowaniu o zawarcie układu. Gdy postępowanie układowe zostanie umorzone, sąd rozpozna Twój wniosek o upadłość.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń