Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Poręczyłeś kredyt albo pożyczkę: co, gdy dłużnik przestał płacić

Poręczenie to obietnica, że zapłacisz cudzy dług, jeśli dłużnik tego nie zrobi. Gdy dłużnik przestaje płacić, wierzyciel może przyjść do Ciebie. Wyjaśniamy, za ile odpowiadasz i jak możesz się bronić.

Najważniejsze w skrócie

  • Jako poręczyciel odpowiadasz za dług tak jak dłużnik. Wierzyciel może żądać zapłaty od Ciebie bez wcześniejszego pozywania dłużnika.
  • Odpowiadasz tylko do kwoty i w zakresie, które wynikają z umowy poręczenia. Poręczenie bez formy pisemnej jest nieważne.
  • Możesz bronić się tymi samymi zarzutami co dłużnik, na przykład przedawnieniem albo zawyżoną kwotą.
  • Jeśli zapłacisz, możesz żądać zwrotu pieniędzy od dłużnika.
  • Upadłość konsumencka dłużnika zwykle nie zwalnia poręczyciela. Długi umarzane są dłużnikowi, nie Tobie.

Poręczenie to umowa z wierzycielem, w której obiecujesz zapłacić cudzy dług, jeśli dłużnik go nie spłaci. Najczęściej poręcza się kredyt albo pożyczkę członka rodziny, znajomego albo firmy, w której pracujesz lub której jesteś wspólnikiem.

Poręczenie musi być na piśmie. Bez podpisu pod pisemnym oświadczeniem poręczenie jest nieważne.

Można poręczyć także dług przyszły, na przykład kredyt, który dopiero zostanie wypłacony. Wtedy umowa musi określać kwotę, do której odpowiadasz.

Podstawa: art. 876 § 1 i 2 oraz art. 878 § 1 Kodeksu cywilnego.

Odpowiadasz za dług w takim zakresie, w jakim odpowiada dłużnik. Obejmuje to zwykle także odsetki i koszty, jeśli umowa poręczenia ich nie wyłącza. Jeśli w umowie wpisano kwotę maksymalną, odpowiadasz tylko do niej.

Wierzyciel nie musi najpierw ściągać długu od dłużnika. Poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny. Wierzyciel może więc żądać całej kwoty od Ciebie, od dłużnika albo od obu naraz. Łącznie nie może jednak dostać więcej, niż wynosi dług.

Podstawa: art. 879 § 1 i art. 881 Kodeksu cywilnego.

Przykład

Pani Joanna poręczyła bratu kredyt gotówkowy na 30 000 zł. Brat przestał płacić po roku. Bank wypowiedział kredyt i wezwał panią Joannę do zapłaty 24 500 zł z odsetkami. Pani Joanna sprawdziła umowę poręczenia: odpowiada do kwoty 30 000 zł. Bank nie musiał najpierw pozywać brata. Przykład jest poglądowy.

Możesz podnosić te same zarzuty co dłużnik. Na przykład:

Jeśli dłużnik zrzekł się swoich zarzutów, na przykład uznał przedawniony dług, nie działa to na Twoją niekorzyść. Podobnie umowa, którą dłużnik zawarł z wierzycielem już po Twoim poręczeniu, nie może zwiększyć Twojego długu.

Masz też zarzuty własne, wynikające z umowy poręczenia: brak formy pisemnej, przekroczenie kwoty maksymalnej albo dług, którego poręczenie nie obejmowało.

Podstawa: art. 879 § 2 i art. 883 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Wierzyciel powinien niezwłocznie zawiadomić poręczyciela, gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą. Jeśli tego nie zrobił, a zaległość przez to urosła, możesz to podnieść w sporze z wierzycielem. Skutki takiego zaniedbania zależą od dat i pism w konkretnej sprawie, więc warto je sprawdzić z prawnikiem.

Podstawa: art. 880 Kodeksu cywilnego.

  1. Porozmawiaj z dłużnikiem. Dowiedz się, ile jest zaległości i czy ma szansę wrócić do spłaty.
  2. Poproś wierzyciela o dokumenty: umowę kredytu, umowę poręczenia i rozliczenie długu.
  3. Sprawdź zarzuty: przedawnienie, kwotę, zakres poręczenia.
  4. Rozważ ugodę. Jeśli dług istnieje, możesz zaproponować raty. Zobacz Ugoda i spłata długu w ratach.
  5. Pilnuj terminów sądowych. Jeśli dostaniesz nakaz zapłaty albo pozew, masz zwykle 2 tygodnie na reakcję.

Jeśli bank jeszcze nie wypowiedział kredytu, a dłużnik ma przejściowe kłopoty, warto, żeby poprosił bank o restrukturyzację. Zobacz Bank wypowiedział kredyt.

Jeśli spłacisz dług, w całości lub części, przechodzą na Ciebie prawa wierzyciela do wysokości tego, co zapłaciłeś. Możesz wtedy żądać zwrotu od dłużnika, a jeśli odmówi, pozwać go.

Po zapłacie od razu zawiadom o niej dłużnika, najlepiej na piśmie. Jeśli tego nie zrobisz, a dłużnik w tym czasie sam spłaci dług, możesz stracić prawo do zwrotu od niego.

Zachowuj wszystkie potwierdzenia wpłat i poproś wierzyciela o potwierdzenie, ile spłaciłeś.

Podstawa: art. 518 § 1 pkt 1 i art. 885 Kodeksu cywilnego.

Upadłość konsumencka dłużnika pomaga jemu, a nie poręczycielowi. Ustalenie planu spłaty i umorzenie długów nie naruszają praw wierzyciela wobec poręczyciela. Wierzyciel może więc nadal żądać zapłaty od Ciebie.

Co więcej, Twoje roszczenie o zwrot od dłużnika też może zostać objęte jego upadłością i umorzone.

Jeśli sam nie dasz rady spłacić poręczonego długu, sprawdź, czy dla Ciebie nie jest lepsza upadłość konsumencka. Dług z poręczenia może zostać nią objęty jak inne długi.

Podstawa: art. 491¹⁵ ust. 5 Prawa upadłościowego.

  • umowę poręczenia i umowę kredytu albo pożyczki,
  • wezwania od wierzyciela i pisma z sądu, z datami doręczenia,
  • informacje od dłużnika: od kiedy nie płaci, ile spłacił,
  • potwierdzenia wpłat, jeśli już coś zapłaciłeś,
  • informację, czy dłużnik złożył wniosek o upadłość.

Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Sprawdzimy umowę poręczenia, Twoje zarzuty i możliwość odzyskania pieniędzy od dłużnika.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Zakres odpowiedzialności poręczyciela zależy od treści umowy poręczenia i umowy kredytu w konkretnej sprawie.

Najczęstsze pytania

Czy bank musi najpierw ściągać dług od dłużnika?

Nie. Poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny. Wierzyciel może żądać zapłaty od dłużnika, od Ciebie albo od obu naraz.

Poręczyłem ustnie. Czy odpowiadam?

Nie. Poręczenie wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Ustna obietnica nie jest ważnym poręczeniem.

Czy mogę wycofać poręczenie?

Co do zasady nie, gdy dług już powstał. Bezterminowe poręczenie za dług przyszły możesz odwołać, zanim ten dług powstanie.

Dłużnik ogłosił upadłość. Czy ja też jestem wolny?

Zwykle nie. Plan spłaty i umorzenie długów w upadłości dłużnika nie naruszają praw wierzyciela wobec poręczyciela.

Zapłaciłem za dłużnika. Jak odzyskam pieniądze?

Przechodzą na Ciebie prawa wierzyciela do wysokości tego, co zapłaciłeś. Możesz wezwać dłużnika do zwrotu, a w razie potrzeby go pozwać.

Czy poręczenie weksla to to samo?

Nie całkiem. Poręczenie wekslowe, czyli awal, rządzi się prawem wekslowym i daje mniej zarzutów. Taką sprawę warto pokazać prawnikowi.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń