Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla przedsiębiorców

Upadłość sklepu, hurtowni albo warsztatu samochodowego: towar, auta klientów, lokal

Handel i naprawa pojazdów to jedna z branż, w których w 2026 r. sądy ogłaszają najwięcej upadłości firm. Wyjaśniamy, co upadłość oznacza dla towaru w magazynie, samochodów klientów, wynajętego lokalu i dla Ciebie jako właściciela.

Najważniejsze w skrócie

  • Po ogłoszeniu upadłości sklepem, hurtownią albo warsztatem zarządza syndyk. Komornicy przestają działać.
  • Towar kupiony z zastrzeżeniem własności może wrócić do dostawcy. Samochody i rzeczy klientów nie są majątkiem firmy, więc klienci je odbierają.
  • Syndyk decyduje, czy firma zostaje w wynajętym lokalu i czy wykonuje umowy leasingu. Zapis w umowie „rozwiązanie w razie upadłości” jest nieważny.
  • Sklep albo warsztat można sprzedać w całości jako działający biznes. Taką sprzedaż da się przygotować jeszcze przed wnioskiem.
  • Spółka ma 30 dni na wniosek od chwili, gdy przestała regularnie płacić. Członek zarządu, który się spóźni, może odpowiadać za długi własnym majątkiem.

Według danych z Krajowego Rejestru Zadłużonych, od stycznia do 10 listopada 2026 r. prawie co piąta ogłoszona upadłość firmy dotyczyła handlu albo naprawy pojazdów. To jedna z trzech branż z największą liczbą upadłości.

Sklepy, hurtownie i warsztaty mają podobne kłopoty. Działają na niskiej marży, kupują towar na odroczony termin płatności i płacą wysoki czynsz za lokal. Gdy spada sprzedaż albo odejdzie duży odbiorca, długi u dostawców rosną bardzo szybko.

Ten artykuł wyjaśnia, co jest w upadłości inne dla tej branży. Ogólne zasady opisujemy w artykule Co dzieje się z firmą po ogłoszeniu upadłości.

Upadłość to postępowanie sądowe, w którym majątek firmy sprzedaje się, żeby spłacić wierzycieli (osoby i firmy, którym firma jest winna pieniądze). Sąd ogłasza ją, gdy firma jest niewypłacalna, czyli przestała regularnie płacić długi. Zwykle chodzi o opóźnienie w płatnościach dłuższe niż 3 miesiące.

Jeśli firma ma szansę zarabiać, najpierw sprawdź restrukturyzację. Pozwala ona ułożyć się z dostawcami i dalej prowadzić sklep albo warsztat. Upadłość jest właściwa wtedy, gdy na naprawę firmy nie ma już pieniędzy ani klientów.

Termin. Firma, która stała się niewypłacalna, ma 30 dni na złożenie wniosku o upadłość. W spółce obowiązek ten mają członkowie zarządu.

Podstawa: art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1 i 3 Prawa upadłościowego.

Przykład

Pan Marek jest jedynym członkiem zarządu spółki, która prowadzi warsztat i sprzedaje części. Dwa lata temu wynajął drugi lokal. Ruch w nim był mniejszy, niż zakładał. Spółka ma 600 tys. zł długów u hurtowni, w ZUS i u wynajmującego. Od 4 miesięcy płaci tylko wybrane faktury.

Pan Marek składa wniosek o upadłość. Wcześniej spisuje auta klientów, które stoją w warsztacie, i towar od dostawców z zastrzeżeniem własności. Syndyk oddaje auta klientom, a towar dostawcom. Resztę części i wyposażenie sprzedaje. Pracownicy dostają zaległe pensje z funduszu gwarantowanych świadczeń.

To przykład poglądowy. Przebieg każdej upadłości zależy od majątku firmy i decyzji syndyka.

Od tego dnia firmą zarządza syndyk. To osoba z licencją doradcy restrukturyzacyjnego, którą wyznacza sąd. Ty ani zarząd nie możecie już samodzielnie sprzedawać towaru, płacić z konta firmy ani zamawiać nowych dostaw. Firma działa pod nazwą z dopiskiem „w upadłości”.

Egzekucje komornicze z majątku firmy zostają zawieszone, a później umorzone. Pieniądze z terminali płatniczych i z konta trafiają do syndyka.

Syndyk może prowadzić sklep albo warsztat jeszcze przez jakiś czas. Robi to, gdy pozwala to sprzedać towar po lepszej cenie albo sprzedać firmę jako działający biznes.

Podstawa: art. 2 ust. 1, art. 60¹, art. 61, art. 75 ust. 1 i art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Towar, który należy do firmy, wchodzi do masy upadłości, czyli majątku przeznaczonego na spłatę długów. Syndyk go sprzedaje.

Nie każdy towar w magazynie należy jednak do firmy:

  • Towar z zastrzeżeniem własności. Wielu hurtowników zapisuje w umowie, że towar pozostaje ich własnością do zapłaty. Takie zastrzeżenie nie wygasa z powodu upadłości, jeśli zostało zawarte prawidłowo. Dostawca może wtedy odebrać niezapłacony towar.
  • Towar w komisie lub konsygnacji. Towar, który sprzedajesz w imieniu dostawcy i rozliczasz po sprzedaży, nadal należy do dostawcy. Taki towar podlega wyłączeniu z masy upadłości: syndyk go oddaje, zamiast sprzedawać. Dlatego od razu przygotuj umowy z dostawcami i dowody, który towar jest zapłacony.

Inaczej jest z zapasami, które firma przewłaszczyła na bank albo obciążyła zastawem rejestrowym jako zabezpieczenie kredytu. Syndyk je sprzedaje, ale bank dostaje pieniądze z tej sprzedaży przed innymi wierzycielami.

Podstawa: art. 70, art. 101 ust. 1 i art. 336 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

W warsztacie zwykle stoją auta klientów. W serwisie RTV albo w punkcie naprawczym leżą cudze urządzenia. Te rzeczy nie należą do firmy, więc nie wchodzą do masy upadłości. Właściciel może żądać ich wydania.

Jeśli klient nie zapłacił za naprawę, syndyk może domagać się zapłaty. Niezapłacone faktury klientów to należności firmy, które syndyk ściąga na rzecz wierzycieli.

Przed złożeniem wniosku spisz wszystkie cudze rzeczy: markę, numer rejestracyjny lub seryjny, dane klienta i stan naprawy. To ułatwi syndykowi szybkie wydanie aut i ograniczy spory z klientami.

Podstawa: art. 70 i art. 72 Prawa upadłościowego.

Klient, który zapłacił z góry, a nie dostał towaru albo usługi, staje się wierzycielem firmy. Dotyczy to zaliczek na zamówienia, przedpłat za części i niewykorzystanych bonów podarunkowych. Taki klient zgłasza swoją kwotę syndykowi przez internetowy system sądowy. Pieniądze odzyska tylko w części albo wcale, zależnie od tego, ile zostanie z majątku firmy.

Podobnie jest z roszczeniami z reklamacji i gwarancji udzielonych przez firmę. Klient zgłasza je jako długi firmy.

Ze sprzedaży majątku najpierw pokrywa się koszty postępowania. Potem między innymi zaległe pensje pracowników i składki, a dopiero dalej faktury dostawców i roszczenia klientów.

Podstawa: art. 342 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Najem lokalu. Syndyk decyduje, czy firma zostaje w lokalu. Jeśli najem utrudnia sprzedaż majątku albo czynsz jest wyższy niż przeciętny, syndyk może go wypowiedzieć z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia. Potrzebuje do tego zgody sędziego-komisarza, czyli sędziego, który nadzoruje upadłość. Wynajmujący zgłasza wtedy odszkodowanie za wcześniejsze rozwiązanie umowy jako dług firmy.

Leasing samochodów i sprzętu. Auta zastępcze, podnośniki czy kasy fiskalne w leasingu nadal należą do leasingodawcy. Syndyk za zgodą sędziego-komisarza decyduje, czy umowę wykonuje, czy od niej odstępuje. Leasingodawca może zażądać od syndyka odpowiedzi na piśmie. Syndyk ma na nią 3 miesiące. Milczenie oznacza odstąpienie od umowy.

Zapisy „na wypadek upadłości”. Wynajmujący, leasingodawcy i franczyzodawcy często wpisują do umów prawo do rozwiązania umowy, gdy firma złoży wniosek o upadłość. Taki zapis jest nieważny. Druga strona może jednak wypowiedzieć umowę z innych powodów, na przykład z powodu zaległego czynszu.

Podstawa: art. 83, art. 98 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Działający warsztat ze sprzętem i stałymi klientami jest zwykle wart więcej niż jego części sprzedane osobno. Dlatego prawo pozwala przygotować sprzedaż firmy jeszcze przed ogłoszeniem upadłości. To przygotowana likwidacja (tzw. pre-pack).

Jak to wygląda w uproszczeniu:

  1. Szukasz nabywcy, na przykład konkurenta albo pracownika, który chce przejąć warsztat.
  2. Biegły sądowy wycenia firmę albo jej część.
  3. Razem z wnioskiem o upadłość składasz wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży: cenę i nabywcę.
  4. Nabywca wpłaca wadium, czyli zabezpieczenie w wysokości 1/10 oferowanej ceny.
  5. Sąd ogłasza upadłość i zatwierdza sprzedaż. Jeśli nabywca wpłacił całą cenę, może przejąć firmę od razu.

Sąd zatwierdza sprzedaż, jeśli cena jest wyższa niż kwota, którą syndyk uzyskałby, sprzedając majątek zwykłym trybem, po odjęciu kosztów tej sprzedaży.

Podstawa: art. 56a ust. 1, 2a, 3 i 5 oraz art. 56c ust. 1 Prawa upadłościowego.

Pracownicy nie tracą pracy automatycznie w dniu ogłoszenia upadłości. Decyzję o zwolnieniach podejmuje syndyk. Zaległe pensje mają pierwszeństwo przed innymi długami. Często wypłaca je też Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Szczegóły dla pracowników opisujemy w artykule Pracodawca ogłosił upadłość.

Jednoosobowa działalność. Prawnie dłużnikiem jesteś Ty. Upadłość obejmuje więc także Twój prywatny majątek, na przykład samochód czy udział w mieszkaniu. Wybór trybu upadłości i jej skutki dla rodziny omów z doradcą przed złożeniem wniosku. Zobacz też artykuł Długi jednoosobowej firmy.

Spółka z o.o. Za długi odpowiada spółka. Członek zarządu może jednak odpowiadać własnym majątkiem, jeśli egzekucja ze spółki okaże się bezskuteczna, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie. Więcej przeczytasz w artykule Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki.

Poręczenia. Jeśli osobiście poręczyłeś leasing, kredyt kupiecki u hurtownika albo podpisałeś weksel, wierzyciel może żądać zapłaty od Ciebie. Upadłość spółki tego nie zmienia.

Nie sprzedawaj towaru poniżej ceny i nie spłacaj wybranych dostawców tuż przed wnioskiem. Syndyk może takie czynności podważyć. Więcej w artykule Sprzedaż majątku i spłaty przed upadłością.

Podstawa: art. 299 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych.

Opłata sądowa od wniosku o upadłość wynosi 1000 zł. Do tego dochodzi zaliczka na pierwsze koszty postępowania. Jej wysokość zależy od aktualnego przeciętnego wynagrodzenia. Szczegóły i listę dokumentów znajdziesz w artykule Jak złożyć wniosek o upadłość firmy.

Sama upadłość zwykle trwa od kilku miesięcy do kilku lat. Zależy to od ilości majątku, sporów z dostawcami i liczby wierzycieli.

Podstawa: art. 74 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

  • listę wierzycieli z kwotami: hurtownie, bank, leasing, ZUS, urząd skarbowy, wynajmujący,
  • umowy z dostawcami, zwłaszcza te z zastrzeżeniem własności, komisem lub konsygnacją,
  • spis towaru w magazynie i w sklepie z oznaczeniem, co jest zapłacone,
  • listę aut i rzeczy klientów w naprawie,
  • listę zaliczek, przedpłat i bonów klientów,
  • umowy najmu lokalu, leasingu i franczyzy,
  • listę pracowników i zaległych wynagrodzeń,
  • dane o egzekucjach: komornicy, sygnatury, zajęte rachunki,
  • listę Twoich osobistych poręczeń i weksli.

Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Ocenimy, czy w Twojej sytuacji lepsza jest upadłość, czy restrukturyzacja.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Skutki upadłości zależą od dokumentów i sytuacji konkretnej firmy.

Najczęstsze pytania

Czy po ogłoszeniu upadłości sklep może dalej działać?

Tak, jeśli syndyk uzna, że to się opłaca wierzycielom. Zwykle dzieje się tak wtedy, gdy sklep zarabia na bieżące koszty albo gdy syndyk chce go sprzedać jako działający biznes.

Klient zostawił auto w warsztacie. Czy syndyk może je sprzedać?

Nie. Samochód należy do klienta, a nie do firmy. Klient może żądać jego wydania. Jeśli nie zapłacił za naprawę, syndyk może dochodzić tej zapłaty.

Dostawca sprzedał mi towar z zastrzeżeniem własności. Czy zabierze go z magazynu?

Może, jeśli zastrzeżenie zostało skutecznie zapisane w umowie, a towar jeszcze jest w magazynie. Taki towar nie wchodzi do majątku, który syndyk sprzedaje na spłatę długów.

Klienci wpłacili zaliczki na zamówienia. Co z nimi?

Klient, który zapłacił, a nie dostał towaru, staje się wierzycielem firmy. Zgłasza swoją kwotę syndykowi i dostaje spłatę razem z innymi wierzycielami, w kolejności z ustawy.

Czy wynajmujący może od razu wyrzucić firmę z lokalu?

Sama upadłość nie jest podstawą do wypowiedzenia, a zapis umowy przewidujący rozwiązanie w razie upadłości jest nieważny. O dalszym najmie decyduje syndyk. Może też wypowiedzieć najem z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia za zgodą sędziego-komisarza.

Prowadzę jednoosobową działalność. Czy upadłość obejmie moje mieszkanie?

Przy jednoosobowej działalności dłużnikiem jesteś Ty, więc upadłość obejmuje także Twój prywatny majątek. Wybór właściwego trybu upadłości omów z doradcą przed złożeniem wniosku.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń