Dla osób prywatnych
Nie dajesz rady płacić rat planu spłaty: co zrobić
W czasie planu spłaty Twoja sytuacja może się pogorszyć. Prawo przewiduje na to rozwiązania, ale trzeba z nich skorzystać, zanim sąd uchyli plan.
Najważniejsze w skrócie
- Jeśli nie dajesz rady płacić rat, możesz złożyć do sądu wniosek o zmianę planu spłaty.
- Sąd może zmienić plan i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy.
- Gdy niemożność spłaty jest trwała i nie wynika z Twojej winy, sąd może uchylić plan i umorzyć pozostałe długi.
- Jeśli nic nie zrobisz, a raty przestaną wpływać, sąd może uchylić plan. Wtedy długi nie zostaną umorzone.
- Gdy Twoja sytuacja istotnie się poprawi, na przykład dzięki spadkowi, wierzyciele mogą wnieść o zmianę planu.
Najważniejsze: nie czekaj
Dział zatytułowany „Najważniejsze: nie czekaj”Jeśli przestaniesz płacić raty i nic nie zrobisz, sąd może uchylić plan spłaty, z urzędu albo na wniosek wierzyciela. Po uchyleniu planu długi nie zostaną umorzone. Dlatego gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić, złóż wniosek do sądu.
Przejściowe kłopoty: zmiana planu
Dział zatytułowany „Przejściowe kłopoty: zmiana planu”Jeśli nie możesz wywiązać się z planu, sąd na Twój wniosek może go zmienić. Może na przykład obniżyć raty i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy. Przed decyzją sąd wysłuchuje wierzycieli.
Takie rozwiązanie pasuje do sytuacji, w których Twoje możliwości spadły, ale nadal możesz coś spłacać, na przykład po:
- utracie pracy, gdy szukasz nowej,
- przejściu na niższą pensję lub część etatu,
- urodzeniu dziecka lub przyjęciu kogoś na utrzymanie,
- dłuższym zwolnieniu lekarskim.
Trwała niemożność spłaty: umorzenie bez dalszych rat
Dział zatytułowany „Trwała niemożność spłaty: umorzenie bez dalszych rat”Jeśli nie możesz spłacać trwale i wynika to z okoliczności od Ciebie niezależnych (na przykład ciężkiej choroby lub trwałej niezdolności do pracy), sąd na Twój wniosek może uchylić plan i umorzyć długi, których nie spłaciłeś. Również tu sąd najpierw wysłuchuje wierzycieli.
Wskazówka
Do wniosku dołącz dokumenty, które pokazują zmianę sytuacji: wypowiedzenie umowy o pracę, zaświadczenie lekarskie, orzeczenie o niezdolności do pracy, nową umowę z niższym wynagrodzeniem. Opisz też, ile możesz teraz płacić.
Kiedy sąd nie uchyli planu mimo kłopotów
Dział zatytułowany „Kiedy sąd nie uchyli planu mimo kłopotów”Sąd nie uchyla planu, jeśli:
- uchybienie jest nieznaczne, na przykład jedna spóźniona rata, którą szybko dopłaciłeś,
- dalsze wykonywanie planu jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.
To jednak ocena sądu w konkretnej sprawie. Nie warto na nią liczyć zamiast złożyć wniosek o zmianę planu.
Gdy Twoja sytuacja się poprawi
Dział zatytułowany „Gdy Twoja sytuacja się poprawi”Plan może się zmienić także w drugą stronę. Jeśli w czasie planu Twoja sytuacja majątkowa istotnie się poprawi (na przykład dostaniesz spadek lub darowiznę), Ty albo każdy z wierzycieli może złożyć wniosek o zmianę planu.
Wzrost wynagrodzenia za pracę lub dochodów z własnej pracy nie jest podstawą do takiego wniosku. Zmiany dochodów wykazujesz jednak w corocznym sprawozdaniu, które składasz sądowi do końca kwietnia.
Krok po kroku
Dział zatytułowany „Krok po kroku”- Gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić, zbierz dokumenty, które to pokazują.
- Złóż do sądu wniosek o zmianę planu albo o uchylenie planu i umorzenie długów, jeśli sytuacja jest trwała.
- Płać tyle, ile możesz, do czasu decyzji sądu.
- Śledź sprawę w KRZ. Sąd wysłucha wierzycieli i wyda postanowienie, na które przysługuje zażalenie.
Najczęstsze pytania
Czy sąd może zawiesić raty na kilka miesięcy?
Przepisy nie przewidują zawieszenia rat. Sąd może natomiast zmienić plan, na przykład obniżyć raty i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy. Wniosek złóż jak najszybciej, gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić.
Spóźniłem się z jedną ratą. Czy stracę umorzenie?
Nie musi tak być. Sąd nie uchyla planu, jeśli uchybienie jest nieznaczne albo przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne. Wpłać zaległość jak najszybciej i nie powtarzaj opóźnień.
Dostałem podwyżkę. Czy wierzyciele mogą żądać wyższych rat?
Nie z tego powodu. Wierzyciele mogą wnieść o zmianę planu, gdy Twoja sytuacja istotnie się poprawi z innych przyczyn niż wzrost wynagrodzenia lub dochodów z własnej pracy, na przykład dzięki spadkowi lub wygranej.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 491¹⁹ ust. 1-3 i 5: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491²⁰ ust. 1 i 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491¹⁸ ust. 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.