Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Nie dajesz rady płacić rat planu spłaty: co zrobić

W czasie planu spłaty Twoja sytuacja może się pogorszyć. Prawo przewiduje na to rozwiązania, ale trzeba z nich skorzystać, zanim sąd uchyli plan.

Najważniejsze w skrócie

  • Jeśli nie dajesz rady płacić rat, możesz złożyć do sądu wniosek o zmianę planu spłaty.
  • Sąd może zmienić plan i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy.
  • Gdy niemożność spłaty jest trwała i nie wynika z Twojej winy, sąd może uchylić plan i umorzyć pozostałe długi.
  • Jeśli nic nie zrobisz, a raty przestaną wpływać, sąd może uchylić plan. Wtedy długi nie zostaną umorzone.
  • Gdy Twoja sytuacja istotnie się poprawi, na przykład dzięki spadkowi, wierzyciele mogą wnieść o zmianę planu.

Jeśli przestaniesz płacić raty i nic nie zrobisz, sąd może uchylić plan spłaty, z urzędu albo na wniosek wierzyciela. Po uchyleniu planu długi nie zostaną umorzone. Dlatego gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić, złóż wniosek do sądu.

Jeśli nie możesz wywiązać się z planu, sąd na Twój wniosek może go zmienić. Może na przykład obniżyć raty i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy. Przed decyzją sąd wysłuchuje wierzycieli.

Takie rozwiązanie pasuje do sytuacji, w których Twoje możliwości spadły, ale nadal możesz coś spłacać, na przykład po:

  • utracie pracy, gdy szukasz nowej,
  • przejściu na niższą pensję lub część etatu,
  • urodzeniu dziecka lub przyjęciu kogoś na utrzymanie,
  • dłuższym zwolnieniu lekarskim.

Trwała niemożność spłaty: umorzenie bez dalszych rat

Dział zatytułowany „Trwała niemożność spłaty: umorzenie bez dalszych rat”

Jeśli nie możesz spłacać trwale i wynika to z okoliczności od Ciebie niezależnych (na przykład ciężkiej choroby lub trwałej niezdolności do pracy), sąd na Twój wniosek może uchylić plan i umorzyć długi, których nie spłaciłeś. Również tu sąd najpierw wysłuchuje wierzycieli.

Wskazówka

Do wniosku dołącz dokumenty, które pokazują zmianę sytuacji: wypowiedzenie umowy o pracę, zaświadczenie lekarskie, orzeczenie o niezdolności do pracy, nową umowę z niższym wynagrodzeniem. Opisz też, ile możesz teraz płacić.

Sąd nie uchyla planu, jeśli:

  • uchybienie jest nieznaczne, na przykład jedna spóźniona rata, którą szybko dopłaciłeś,
  • dalsze wykonywanie planu jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

To jednak ocena sądu w konkretnej sprawie. Nie warto na nią liczyć zamiast złożyć wniosek o zmianę planu.

Plan może się zmienić także w drugą stronę. Jeśli w czasie planu Twoja sytuacja majątkowa istotnie się poprawi (na przykład dostaniesz spadek lub darowiznę), Ty albo każdy z wierzycieli może złożyć wniosek o zmianę planu.

Wzrost wynagrodzenia za pracę lub dochodów z własnej pracy nie jest podstawą do takiego wniosku. Zmiany dochodów wykazujesz jednak w corocznym sprawozdaniu, które składasz sądowi do końca kwietnia.

  1. Gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić, zbierz dokumenty, które to pokazują.
  2. Złóż do sądu wniosek o zmianę planu albo o uchylenie planu i umorzenie długów, jeśli sytuacja jest trwała.
  3. Płać tyle, ile możesz, do czasu decyzji sądu.
  4. Śledź sprawę w KRZ. Sąd wysłucha wierzycieli i wyda postanowienie, na które przysługuje zażalenie.

Najczęstsze pytania

Czy sąd może zawiesić raty na kilka miesięcy?

Przepisy nie przewidują zawieszenia rat. Sąd może natomiast zmienić plan, na przykład obniżyć raty i przedłużyć spłatę najwyżej o 18 miesięcy. Wniosek złóż jak najszybciej, gdy tylko wiesz, że nie dasz rady płacić.

Spóźniłem się z jedną ratą. Czy stracę umorzenie?

Nie musi tak być. Sąd nie uchyla planu, jeśli uchybienie jest nieznaczne albo przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne. Wpłać zaległość jak najszybciej i nie powtarzaj opóźnień.

Dostałem podwyżkę. Czy wierzyciele mogą żądać wyższych rat?

Nie z tego powodu. Wierzyciele mogą wnieść o zmianę planu, gdy Twoja sytuacja istotnie się poprawi z innych przyczyn niż wzrost wynagrodzenia lub dochodów z własnej pracy, na przykład dzięki spadkowi lub wygranej.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń