Dla osób prywatnych
Czy sąd umorzy długi, jeśli sam do nich doprowadziłem? Kiedy grozi odmowa oddłużenia
Wiele osób rezygnuje z upadłości, bo słyszało, że jeśli samemu narobiło się długów, sąd ich nie umorzy. To przekonanie jest nieaktualne. Wyjaśniamy, kiedy przeszłość ma znaczenie i jakie.
Najważniejsze w skrócie
- Sąd ogłasza upadłość niewypłacalnej osoby bez względu na to, jak popadła w długi. Twoje zachowanie ocenia dopiero na końcu.
- Odmowa oddłużenia grozi tylko w dwóch sytuacjach. Pierwsza to celowe doprowadzenie do niewypłacalności. Druga to umorzenie długów w innej upadłości w ciągu ostatnich 10 lat.
- Nawet wtedy sąd może umorzyć długi ze względów słuszności lub względów humanitarnych, na przykład z powodu ciężkiej choroby.
- Lekkomyślne zadłużanie się, na przykład kolejne chwilówki, zwykle oznacza dłuższy plan spłaty (od 3 do 7 lat), a nie odmowę.
- Dziś większym zagrożeniem niż przeszłość jest brak szczerości we wniosku i wobec syndyka.
Krótka odpowiedź
Dział zatytułowany „Krótka odpowiedź”Tak, sąd zwykle umorzy długi także osobie, która sama popełniła błędy finansowe. Obecne przepisy nie zamykają drogi do upadłości z powodu tego, jak popadłeś w długi. Sąd ogłasza upadłość osoby niewypłacalnej, czyli takiej, która nie jest w stanie na bieżąco spłacać zaległych długów.
Twoje zachowanie sprzed upadłości sąd ocenia dopiero na końcu, gdy decyduje, czy i na jakich warunkach umorzyć długi. Ta ocena ma trzy możliwe skutki: zwykły plan spłaty, dłuższy plan spłaty albo, wyjątkowo, odmowę.
Dwie sytuacje, w których sąd odmówi umorzenia długów
Dział zatytułowany „Dwie sytuacje, w których sąd odmówi umorzenia długów”Sąd odmawia ustalenia planu spłaty i umorzenia długów tylko w dwóch przypadkach.
1. Celowe doprowadzenie do niewypłacalności. Chodzi o kogoś, kto doprowadził do niewypłacalności albo istotnie ją pogłębił celowo. Ustawa podaje dwa przykłady: trwonienie majątku i celowe niepłacenie długów, które już trzeba było zapłacić. W praktyce to na przykład:
- branie kredytów z góry z zamiarem, że się ich nie spłaci,
- przepisanie mieszkania na rodzinę, żeby wierzyciele nic nie dostali,
- wydawanie pieniędzy na pokaz, gdy wiadomo już, że nie wystarczy na raty.
2. Ponowna upadłość w ciągu 10 lat. W ciągu 10 lat przed złożeniem wniosku prowadzono już wobec Ciebie upadłość, w której umorzono całość lub część Twoich długów.
Podstawa: art. 491¹⁴ᵃ ust. 1 Prawa upadłościowego.
Wyjątek: względy słuszności i względy humanitarne
Dział zatytułowany „Wyjątek: względy słuszności i względy humanitarne”Nawet w tych dwóch sytuacjach sąd może ustalić plan spłaty albo umorzyć długi, jeśli przemawiają za tym względy słuszności lub względy humanitarne. To szczególne okoliczności, przy których odmowa byłaby niesprawiedliwa, na przykład:
- ciężka choroba albo niepełnosprawność,
- podeszły wiek,
- wyjątkowo trudna sytuacja rodzinna,
- okoliczności, które tłumaczą Twoje dawne działania.
Jeśli Twoja sprawa może podpadać pod jedną z dwóch przeszkód, opisz takie okoliczności i udokumentuj je. Sąd musi o nich wiedzieć, żeby je uwzględnić.
Podstawa: art. 491¹⁴ᵃ ust. 1 Prawa upadłościowego.
Lekkomyślne długi: dłuższy plan, nie odmowa
Dział zatytułowany „Lekkomyślne długi: dłuższy plan, nie odmowa”Celowe działanie trzeba odróżnić od sytuacji, gdy ktoś doprowadził do niewypłacalności umyślnie albo przez rażące niedbalstwo. Rażące niedbalstwo to skrajna lekkomyślność. Na przykład branie kolejnych chwilówek bez zastanowienia, czy da się je spłacić.
Sąd ocenia to w postanowieniu o planie spłaty. Skutek jest jeden: plan trwa od 36 do 84 miesięcy, zamiast zwykłych najwyżej 36 miesięcy. Po jego wykonaniu pozostałe długi zostają umorzone, tak samo jak w zwykłym planie.
Podstawa: art. 491¹⁵ ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 1a Prawa upadłościowego.
Przykład
Pan Paweł przez trzy lata brał chwilówki, żeby spłacać poprzednie. W końcu miał 14 pożyczek i 95 000 zł długu. Nie ukrywał majątku i nie przepisywał go na nikogo. We wniosku podał wszystkich wierzycieli. Sąd uznał, że zadłużał się w sposób rażąco niedbały, i ustalił plan spłaty na 60 miesięcy. Po jego wykonaniu reszta długów zostanie umorzona.
To przykład poglądowy. Długość planu zależy od oceny sądu w konkretnej sprawie.
Co jest dziś większym zagrożeniem niż przeszłość
Dział zatytułowany „Co jest dziś większym zagrożeniem niż przeszłość”Przeszłość bardzo rzadko przekreśla szanse na oddłużenie. Dużo groźniejszy jest brak szczerości teraz. Sąd umarza postępowanie, jeśli:
- dane we wniosku okażą się nieprawdziwe albo niepełne, na przykład pominiesz wierzyciela, majątek albo sprzedaż z ostatniego roku,
- nie wskażesz albo nie wydasz syndykowi całego majątku lub dokumentów,
- w inny sposób nie wykonujesz obowiązków upadłego.
Umorzenie postępowania oznacza koniec upadłości bez oddłużenia. Sąd odstępuje od niego, gdy uchybienie jest nieistotne albo przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne. Nie umarza go też, jeśli to skrzywdziłoby wierzycieli.
Podstawa: art. 491¹⁰ ust. 2, 2a i 3 Prawa upadłościowego.
Więcej w artykule Twoje obowiązki w upadłości konsumenckiej.
Co oznacza odmowa
Dział zatytułowany „Co oznacza odmowa”Jeśli sąd odmówi oddłużenia, postępowanie upadłościowe się kończy. Pieniądze, które syndyk zebrał w trakcie upadłości, sąd dzieli między wierzycieli. Pozostałe długi nie są umarzane. Wierzyciele mogą ich dalej dochodzić, także przez komornika.
Podstawa: art. 491¹⁴ᵃ ust. 2 i 3 Prawa upadłościowego.
Jak możesz się bronić
Dział zatytułowany „Jak możesz się bronić”- Przedstaw swoje stanowisko. Syndyk najpierw doręcza Ci swój projekt albo informację o podstawach do odmowy. Masz 14 dni, żeby się do nich odnieść.
- Poproś o rozprawę. Sąd zwykle rozstrzyga bez niej. Jeśli złożysz wniosek, wyznaczy rozprawę i wysłucha Cię osobiście.
- Złóż zażalenie. Na postanowienie o odmowie przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.
Podstawa: art. 491¹⁴ ust. 4 i 7 Prawa upadłościowego.
Od czego zacząć
Dział zatytułowany „Od czego zacząć”Jeśli obawiasz się, że Twoja przeszłość zaszkodzi w upadłości, przygotuj:
- listę wszystkich długów z datami ich zaciągnięcia,
- opis, jak doszło do zadłużenia: utrata pracy, choroba, rozwód, nieudana firma,
- informacje o sprzedażach, darowiznach i przelewach do rodziny z ostatnich lat,
- dokumenty o stanie zdrowia i sytuacji rodzinnej.
Uczciwy opis zwykle działa na Twoją korzyść. Jeśli chcesz, żeby ktoś ocenił Twoją sytuację przed złożeniem wniosku, skontaktuj się z nami.
Najczęstsze pytania
Brałem chwilówki, żeby spłacać inne chwilówki. Czy sąd umorzy mi długi?
Zwykle tak. Takie zadłużanie się sąd może uznać za rażące niedbalstwo. Skutkiem jest dłuższy plan spłaty, od 36 do 84 miesięcy, a nie odmowa umorzenia długów.
Czy sąd może odrzucić mój wniosek, bo sam narobiłem długów?
Nie z tego powodu. Sąd ogłasza upadłość osoby niewypłacalnej. Twoje zachowanie ocenia dopiero na końcu postępowania, gdy decyduje o umorzeniu długów.
Miałem upadłość 7 lat temu. Czy mogę ogłosić ją ponownie?
Możesz złożyć wniosek. Jeśli jednak w poprzedniej upadłości umorzono całość lub część Twoich długów, sąd co do zasady odmówi ponownego oddłużenia, chyba że przemawiają za nim względy słuszności lub humanitarne.
Co to są względy humanitarne?
To szczególne okoliczności, które sprawiają, że odmowa byłaby niesprawiedliwa. Na przykład ciężka choroba, niepełnosprawność, podeszły wiek albo wyjątkowo trudna sytuacja rodzinna.
Co się dzieje z długami po odmowie oddłużenia?
Postępowanie się kończy, a długi nie zostają umorzone. Wierzyciele mogą ich dalej dochodzić, także przez komornika.
Czy mogę się odwołać od odmowy?
Tak. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Przed decyzją możesz też złożyć wniosek o rozprawę i osobiście przedstawić sądowi swoją sytuację.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 491¹⁴ᵃ ust. 1-3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491¹⁵ ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 1a: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491¹⁰ ust. 2, 2a i 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491¹⁴ ust. 4 i 7: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.