Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Ugoda i spłata długu w ratach: na co uważać przed podpisaniem

Ugoda z wierzycielem często pozwala spłacić dług w ratach i uniknąć sądu albo komornika. Jedno zdanie w ugodzie może jednak sporo kosztować. Wyjaśniamy, co sprawdzić przed podpisaniem.

Najważniejsze w skrócie

  • Ugoda to porozumienie, w którym Ty i wierzyciel idziecie na wzajemne ustępstwa, na przykład raty w zamian za umorzenie części odsetek.
  • Zanim podpiszesz, sprawdź, czy dług nie jest przedawniony. Ugoda zwykle oznacza uznanie długu.
  • W ugodzie zapisz kwotę, raty, terminy i co się stanie, gdy spóźnisz się z ratą.
  • Wpłaty wierzyciel może zaliczać najpierw na odsetki i koszty. Ustal w ugodzie, jak będą rozliczane.
  • Po spłacie wierzyciel musi zaktualizować wpis w rejestrze dłużników w ciągu 14 dni.

Ugoda to porozumienie, w którym Ty i wierzyciel idziecie na wzajemne ustępstwa. Ty na przykład potwierdzasz dług i zobowiązujesz się płacić raty. Wierzyciel w zamian rozkłada dług na raty, umarza część odsetek albo rezygnuje z pozwu.

Ugoda ma sens, gdy dług istnieje, kwota jest prawidłowa, a Ty możesz realnie płacić ustalone raty.

Podstawa: art. 917 Kodeksu cywilnego.

Zanim zaproponujesz ugodę, sprawdź:

Ugoda zwykle oznacza uznanie długu. Uznanie przerywa bieg przedawnienia. Termin zaczyna wtedy biec od nowa.

Jeśli dług jest już przedawniony, wierzyciel nie może skutecznie żądać zapłaty od konsumenta. Podpisując ugodę, możesz jednak zrzec się tej ochrony.

Przedawniony dług

Nie podpisuj ugody ani nie wpłacaj pieniędzy na przedawniony dług, zanim nie sprawdzisz skutków. Prośba o raty, pisemne potwierdzenie długu albo częściowa wpłata mogą zostać uznane za uznanie długu.

Podstawa: art. 117 § 2 i 2¹ oraz art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego.

  • strony: Ty i wierzyciel (pełna nazwa, numer KRS, adres),
  • jakiego długu dotyczy: numer umowy, pierwotny wierzyciel, sygnatura sprawy sądowej lub komorniczej,
  • kwota do zapłaty, z podziałem na dług główny, odsetki i koszty,
  • liczba rat, ich wysokość i terminy, numer konta do wpłat,
  • co wierzyciel umarza (np. część odsetek) i że po spłacie nie będzie żądał niczego więcej,
  • co się stanie przy spóźnieniu: najlepiej okres na nadrobienie zaległości, zanim cała reszta stanie się wymagalna,
  • co z sądem i komornikiem: cofnięcie pozwu, wniosek o zawieszenie albo umorzenie egzekucji,
  • potwierdzenie spłaty po wpłacie ostatniej raty.

Przykład

Pan Tomasz ma dług 9000 zł wobec firmy windykacyjnej, w tym 2500 zł odsetek. Proponuje spłatę 6500 zł w 13 ratach po 500 zł, w zamian za umorzenie odsetek. Wierzyciel się zgadza. W ugodzie zapisują, że przy spóźnieniu pan Tomasz ma 14 dni na dopłatę, a po ostatniej racie wierzyciel wyda zaświadczenie o spłacie. Przykład jest poglądowy.

Jeśli masz kilka długów u tego samego wierzyciela, możesz przy wpłacie wskazać, który spłacasz. Wierzyciel może jednak zaliczyć wpłatę najpierw na zaległe odsetki i koszty, a dopiero potem na dług główny. Dlatego dług główny może maleć wolniej, niż się spodziewasz.

Ustal w ugodzie, jak będą rozliczane wpłaty. Zachowuj potwierdzenia przelewów.

Odsetki od zaległych odsetek wierzyciel może naliczać dopiero od wniesienia pozwu albo jeśli zgodziłeś się na to już po powstaniu zaległości. Sprawdź, czy ugoda nie zawiera takiej zgody.

Podstawa: art. 451 § 1 do 3 i art. 482 § 1 Kodeksu cywilnego.

  • Poproś o potwierdzenie spłaty i zachowaj je na lata.
  • Sprawdź rejestry dłużników. Po spłacie wierzyciel musi w ciągu 14 dni wystąpić o aktualizację wpisu w biurze informacji gospodarczej. Więcej: Wpis do rejestru dłużników (BIG).
  • Sprawdź egzekucję. Jeśli sprawą zajmował się komornik, upewnij się, że postępowanie zostało umorzone.

Podstawa: art. 29 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.

Jeśli długów jest wiele i nie dasz rady płacić rat wszystkim wierzycielom, ugody z każdym z osobna mogą tylko odsunąć problem. Wtedy rozważ upadłość konsumencką.

  • pisma od wierzyciela i propozycję ugody, jeśli ją dostałeś,
  • umowę, z której wynika dług,
  • potwierdzenia dotychczasowych wpłat,
  • informację o Twoich dochodach i stałych wydatkach.

Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Sprawdzimy dług i projekt ugody oraz pomożemy w rozmowach z wierzycielem.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Skutki ugody zależą od jej treści i sytuacji konkretnego długu.

Najczęstsze pytania

Czy wierzyciel musi się zgodzić na raty?

Nie. Ugoda wymaga zgody obu stron. Możesz zaproponować raty i przedstawić swoją sytuację, ale wierzyciel może odmówić.

Czy ugoda może być ustna albo przez telefon?

Prawo tego nie zabrania, ale ustne ustalenia trudno udowodnić. Zawsze poproś o ugodę na piśmie albo przynajmniej o potwierdzenie mailem.

Dług jest przedawniony. Czy mogę zawrzeć ugodę?

Możesz, ale wtedy zwykle zrzekasz się ochrony, jaką daje przedawnienie. Zanim podpiszesz, skonsultuj to z prawnikiem.

Co jeśli spóźnię się z jedną ratą?

To zależy od ugody. Często przewiduje ona, że cała reszta długu staje się wtedy natychmiast wymagalna. Sprawdź ten zapis i negocjuj okres na nadrobienie zaległości.

Czy po zawarciu ugody komornik przestanie działać?

Nie samoczynnie. Egzekucję prowadzi komornik na wniosek wierzyciela. W ugodzie zapisz, że wierzyciel złoży wniosek o zawieszenie albo umorzenie egzekucji.

Na co pójdą moje wpłaty?

Jeśli ugoda tego nie ustala, wierzyciel może zaliczać wpłaty najpierw na odsetki i koszty, a dopiero potem na dług główny.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń