Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Długi po zmarłym: czy musisz je spłacać i jak odrzucić spadek

Wraz ze spadkiem dziedziczysz nie tylko majątek, ale też długi. Masz jednak wybór i czas na decyzję. Wyjaśniamy, jak nie odpowiadać za cudze długi własnym majątkiem.

Najważniejsze w skrócie

  • Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą, na przyjęcie albo odrzucenie spadku.
  • Jeśli nic nie zrobisz, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiadasz za długi tylko do wartości majątku spadkowego.
  • Po odrzuceniu spadku dziedziczą kolejne osoby, często Twoje dzieci. One też muszą zdecydować.
  • Oświadczenie składasz w sądzie albo u notariusza. Nie można go potem odwołać.

Gdy ktoś umiera, jego majątek i długi przechodzą na spadkobierców. Dziedziczysz więc nie tylko mieszkanie czy oszczędności, ale też kredyty, pożyczki i zaległe rachunki.

Masz trzy możliwości:

  • przyjęcie proste: przyjmujesz spadek i odpowiadasz za długi bez ograniczenia, także własnym majątkiem,
  • przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza: odpowiadasz za długi tylko do wartości majątku spadkowego,
  • odrzucenie spadku: nie dziedziczysz niczego, ani majątku, ani długów.

Podstawa: art. 1012 i art. 1031 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą. Jeśli w tym czasie nie złożysz żadnego oświadczenia, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Do zachowania terminu wystarczy złożyć w sądzie wniosek o odebranie oświadczenia przed upływem 6 miesięcy.

Podstawa: art. 1015 § 1, 1¹ i 2 Kodeksu cywilnego.

Dobrodziejstwo inwentarza to nie odrzucenie

Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza nadal odpowiadasz za długi, ale tylko do wartości tego, co odziedziczyłeś. Jeśli zmarły zostawił mieszkanie warte 300 000 zł i długi na 400 000 zł, wierzyciele mogą dochodzić od Ciebie do 300 000 zł. Jeśli majątku nie było, zwykle lepiej spadek odrzucić.

Sytuacja Co zwykle rozważyć
Długi wyraźnie przewyższają majątek albo majątku brak Odrzucenie spadku
Nie wiesz, ile jest długów i majątku Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza
Majątek wyraźnie przewyższa długi i znasz wszystkie długi Przyjęcie proste albo z dobrodziejstwem inwentarza

Odpowiedzialność do wartości majątku zależy od tego, co wykaże wykaz albo spis inwentarza. Jeśli celowo pominiesz w nim majątek albo dopiszesz nieistniejące długi, tracisz to ograniczenie.

Podstawa: art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego.

  • Oświadczenie składasz w sądzie albo u notariusza, ustnie albo na piśmie z podpisem poświadczonym urzędowo.
  • Nie może być złożone pod warunkiem ani z terminem.
  • Nie można go odwołać.
  • Pełnomocnik musi mieć pisemne pełnomocnictwo z podpisem poświadczonym urzędowo.

Podstawa: art. 1018 § 1 do 3 Kodeksu cywilnego.

Spadkobierca, który odrzucił spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył śmierci spadkodawcy. Spadek przechodzi wtedy na kolejne osoby, najczęściej na jego dzieci. One też mają 6 miesięcy na decyzję, liczone od dnia, w którym dowiedziały się, że dziedziczą.

W imieniu małoletniego dziecka decydują rodzice. Odrzucenie spadku co do zasady wymaga zgody sądu. Zgoda nie jest potrzebna, jeśli dziecko dziedziczy dlatego, że rodzic odrzucił spadek, rodzice działają zgodnie (wspólnie albo jeden za zgodą drugiego), a spadek odrzucili też inni zstępni rodziców, na przykład rodzeństwo dziecka.

Podstawa: art. 1020 Kodeksu cywilnego, art. 101 § 3 i 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Przykład

Pan Andrzej zmarł, zostawiając 3 pożyczki i żadnego majątku. Jego córka, pani Katarzyna, odrzuciła spadek u notariusza 2 miesiące po pogrzebie. Spadek przeszedł na jej dwoje małoletnich dzieci. Pani Katarzyna i jej mąż wspólnie odrzucili go w imieniu obojga dzieci u tego samego notariusza, bez zgody sądu. Przykład jest poglądowy.

Jeśli złożyłeś oświadczenie albo nie złożyłeś go w terminie pod wpływem błędu lub groźby, możesz uchylić się od skutków. Robisz to przed sądem i jednocześnie oświadczasz, czy i jak przyjmujesz spadek, czy go odrzucasz. Sąd musi to zatwierdzić.

Nie każdy błąd wystarczy. Sąd ocenia to w konkretnej sprawie.

Podstawa: art. 1019 § 1 do 3 Kodeksu cywilnego.

  • akt zgonu,
  • informacje o majątku zmarłego: nieruchomości, konta, samochód,
  • pisma od wierzycieli zmarłego,
  • informację, kiedy dowiedziałeś się o śmierci i o tym, że dziedziczysz,
  • dane dzieci i innych członków rodziny, którzy mogą dziedziczyć.

Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Pomożemy ocenić, czy przyjąć, czy odrzucić spadek, i dopilnować terminów.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Decyzja o spadku wymaga analizy majątku i długów zmarłego.

Najczęstsze pytania

Od kiedy liczyć 6 miesięcy?

Od dnia, w którym dowiedziałeś się, że jesteś powołany do spadku. Zwykle jest to dzień śmierci bliskiej osoby, a przy dalszych spadkobiercach dzień, w którym dowiedzieli się o odrzuceniu spadku przez poprzednika.

Co jeśli nie zdążę z oświadczeniem w terminie?

Przyjmujesz wtedy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Za długi odpowiadasz tylko do wartości majątku spadkowego.

Czy mogę zmienić zdanie po złożeniu oświadczenia?

Oświadczenia nie można odwołać. Możesz się od niego uchylić tylko wtedy, gdy złożyłeś je pod wpływem błędu lub groźby, i to przed sądem.

Czy po odrzuceniu spadku moje dzieci też muszą go odrzucić?

Tak, jeśli to one dziedziczą po Tobie. W imieniu małoletnich dzieci rodzice zwykle odrzucają spadek bez zgody sądu, jeśli robią to zgodnie oboje, a spadek odrzucili też inni zstępni rodziców dziecka. W innych przypadkach potrzebna jest zgoda sądu.

Wierzyciel zmarłego dzwoni do mnie. Czy muszę płacić?

Nie płać pochopnie. Najpierw zdecyduj o spadku. Jeśli go odrzucisz, nie odpowiadasz za długi zmarłego. Jeśli przyjmiesz go z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiadasz tylko do wartości majątku spadkowego.

Gdzie złożyć oświadczenie?

W sądzie albo u notariusza. Do zachowania terminu wystarczy złożyć w sądzie wniosek o odebranie oświadczenia przed upływem 6 miesięcy.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń