Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla przedsiębiorców

Sprzedaż majątku i spłaty przed upadłością: co syndyk może podważyć

Gdy firma traci płynność, łatwo o decyzje, które później podważy syndyk. Sprzedaż samochodu za symboliczną kwotę czy spłata pożyczki od rodziny mogą okazać się nieskuteczne. Wyjaśniamy, czego unikać przed upadłością.

Najważniejsze w skrócie

  • Darowizny i sprzedaż majątku za rażąco niską cenę w roku przed wnioskiem o upadłość są nieskuteczne wobec wierzycieli.
  • Spłata albo zabezpieczenie długu, którego termin jeszcze nie minął, w 6 miesięcy przed wnioskiem też są nieskuteczne.
  • Umowy z rodziną, wspólnikami i powiązanymi spółkami w 6 miesięcy przed wnioskiem sąd uzna za nieskuteczne, chyba że druga strona wykaże, że wierzyciele nie stracili.
  • We wniosku o upadłość musisz wykazać spłaty z ostatnich 6 miesięcy. Ukrywanie majątku może być przestępstwem.

Przed upadłością część właścicieli próbuje „ratować”, co się da: przepisuje samochód na żonę, sprzedaje maszyny znajomemu za grosze albo spłaca w pierwszej kolejności rodzinę. Prawo upadłościowe przewiduje na to bezskuteczność czynności upadłego.

Bezskuteczność oznacza, że wobec masy upadłości taka umowa nie wywołuje skutków. Syndyk może więc odzyskać majątek dla wierzycieli, choć umowa formalnie została zawarta.

Terminy liczy się wstecz od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Nieskuteczne wobec wierzycieli są czynności z roku przed złożeniem wniosku, którymi firma:

  • oddała majątek za darmo, na przykład darowała samochód,
  • sprzedała coś za cenę rażąco niższą niż wartość, na przykład koparkę wartą 200 000 zł za 20 000 zł.

To samo dotyczy ugody sądowej, uznania powództwa i zrzeczenia się roszczenia, jeśli firma oddała w nich dużo więcej, niż dostała. Bezskuteczność działa z mocy prawa. Nie ma znaczenia, czy kupujący wiedział o kłopotach firmy.

Podstawa: art. 127 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

Spłata długu przed terminem: 6 miesięcy przed wnioskiem

Dział zatytułowany „Spłata długu przed terminem: 6 miesięcy przed wnioskiem”

Nieskuteczne są też dokonane w 6 miesięcy przed wnioskiem:

  • zapłata długu, którego termin jeszcze nie minął,
  • zabezpieczenie takiego długu, na przykład hipoteka albo zastaw ustanowione dla jednego wierzyciela.

Wierzyciel, który dostał zapłatę albo zabezpieczenie, może żądać uznania ich za skuteczne. Musi wykazać, że w tamtym czasie nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości.

Podstawa: art. 127 ust. 3 Prawa upadłościowego.

Umowy z rodziną i spółkami powiązanymi: 6 miesięcy przed wnioskiem

Dział zatytułowany „Umowy z rodziną i spółkami powiązanymi: 6 miesięcy przed wnioskiem”

Szczególnie podejrzliwie prawo traktuje odpłatne umowy z osobami bliskimi i podmiotami powiązanymi, zawarte w 6 miesięcy przed wnioskiem.

Jeśli upadłym jest przedsiębiorca prowadzący firmę sam, chodzi o umowy z:

  • małżonkiem, dziećmi, rodzicami, rodzeństwem, teściami, partnerem we wspólnym gospodarstwie,
  • spółką, w której on albo jego bliscy są w zarządzie albo są jedynymi wspólnikami.

Jeśli upadłym jest spółka, chodzi o umowy z:

  • jej wspólnikami, ich reprezentantami i małżonkami tych osób,
  • spółkami powiązanymi, w tym spółką dominującą albo zależną, i ich wspólnikami, reprezentantami oraz małżonkami.

Sędzia-komisarz uzna taką umowę za bezskuteczną, chyba że druga strona wykaże, że wierzyciele nie zostali pokrzywdzeni. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Podstawa: art. 128 ust. 1 do 3 Prawa upadłościowego.

Przykład

Pan Adam był jedynym wspólnikiem i prezesem spółki z o.o. Na 4 miesiące przed złożeniem wniosku o upadłość spółka sprzedała jego żonie firmowego busa za 30 000 zł. Syndyk zlecił wycenę, z której wynikało, że bus był wart 32 000 zł. Żona pana Adama pokazała przelew i wycenę z dnia zakupu. Sędzia-komisarz uznał, że wierzyciele nie stracili, i sprzedaż pozostała skuteczna. Gdyby cena wyniosła 5000 zł, syndyk zwykle odzyskałby busa dla wierzycieli. Przykład jest poglądowy.

Do wniosku o upadłość firma dołącza oświadczenie o spłatach długów z ostatnich 6 miesięcy. Syndyk i sąd widzą więc, komu i kiedy firma płaciła.

Jeśli firma pozbyła się majątku czynnościami, które da się podważyć, sąd może ogłosić upadłość nawet wtedy, gdy obecnie firma nie ma majątku na koszty postępowania.

Podstawa: art. 23 ust. 1 pkt 4 i art. 13 ust. 3 Prawa upadłościowego.

To może być przestępstwo

Ukrywanie, darowanie lub wyprzedawanie majątku, gdy firmie grozi niewypłacalność, a także spłacanie tylko wybranych wierzycieli ze szkodą dla innych, mogą być przestępstwem. Więcej: Odpowiedzialność karna członka zarządu.

Podstawa: art. 300 § 1 i art. 302 § 1 Kodeksu karnego.

  • Sprzedawaj po cenie rynkowej i zachowaj dowód wartości: wycenę, ogłoszenia, oferty.
  • Unikaj umów z rodziną i spółkami powiązanymi. Jeśli są konieczne, udokumentuj rynkową cenę.
  • Nie spłacaj długów przed terminem i nie ustanawiaj nowych zabezpieczeń dla wybranych wierzycieli.
  • Nie darowuj majątku i nie przepisuj go na bliskich.
  • Rozważ restrukturyzację albo upadłość wcześniej. Pomoże artykuł Upadłość czy restrukturyzacja firmy: jak wybrać.
  • listę sprzedaży, darowizn i umów z ostatniego roku, z cenami,
  • listę spłat długów z ostatnich 6 miesięcy,
  • informację, które umowy zawarto z bliskimi albo ze spółkami powiązanymi,
  • wyceny albo inne dowody wartości sprzedanych rzeczy.

Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Ocenimy, które czynności mogą zostać podważone, i przygotujemy firmę do rozmowy z syndykiem.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej umowy wymaga analizy dokumentów i okoliczności jej zawarcia.

Najczęstsze pytania

Sprzedałem samochód firmowy po cenie rynkowej pół roku przed upadłością. Czy syndyk to podważy?

Zwykle nie, jeśli kupującym była osoba obca, a cena odpowiadała wartości auta. Inaczej, gdy kupującym był ktoś bliski albo spółka powiązana. Wtedy to on musi wykazać, że wierzyciele nie stracili.

Czy mogę przed upadłością spłacić pożyczkę od żony?

To ryzykowne. Taka spłata może zostać uznana za nieskuteczną, a jeśli firmie grozi niewypłacalność i nie płaci innym, może też być przestępstwem.

Od kiedy liczyć rok albo 6 miesięcy?

Wstecz od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie od dnia ogłoszenia upadłości.

Co jeśli kupujący nie wiedział o problemach firmy?

Przy darowiźnie i sprzedaży za rażąco niską cenę jego wiedza nie ma znaczenia. Przy wcześniejszej spłacie długu, którego termin jeszcze nie minął, może żądać uznania spłaty za skuteczną, jeśli nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości.

Czy zwykłe płatności dla dostawców w terminie są problemem?

Ustawa wprost wymienia spłatę długu przed terminem jego płatności. Zwykłe płatności w terminie nie są objęte tym przepisem, ale przy spłacaniu tylko wybranych wierzycieli w kryzysie uważaj na przepisy karne.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń