Dla przedsiębiorców
Restrukturyzacja firmy produkcyjnej: maszyny, bank, pracownicy i odbiorcy
Przetwórstwo przemysłowe to jedna z trzech branż, w których w 2026 r. firmy najczęściej zaczynają restrukturyzację. Wyjaśniamy, jak zakład produkcyjny może zachować maszyny i ważne umowy, ułożyć się z bankiem i dostawcami surowców oraz dopasować zatrudnienie.
Najważniejsze w skrócie
- Restrukturyzacja pozwala zakładowi rozłożyć stare długi na raty albo umorzyć ich część i dalej produkować.
- Leasingodawca i bank nie wypowiedzą umowy z powodu starych zaległości, jeśli bieżące raty płacisz w terminie.
- Bank z hipoteką lub zastawem na maszynach jest w osobnej grupie. Musi dostać w układzie co najmniej tyle, ile dostałby w upadłości.
- W PZU i sanacji egzekucja jest zawieszona także wobec banku z zabezpieczeniem. W przyspieszonym postępowaniu układowym bank może ją prowadzić, chyba że sąd ją zawiesi.
- Jeśli trzeba zmniejszyć zatrudnienie albo zamknąć nierentowny wydział, rozważ sanację.
Dlaczego piszemy o tej branży osobno
Dział zatytułowany „Dlaczego piszemy o tej branży osobno”Według danych z Krajowego Rejestru Zadłużonych, od stycznia do 10 listopada 2026 r. około 13% nowych restrukturyzacji dotyczyło przetwórstwa przemysłowego. To trzecia branża pod względem liczby spraw.
Zakłady produkcyjne mają inne kłopoty niż sklepy czy usługi. Większość majątku to maszyny i hale, zwykle w leasingu albo pod zabezpieczeniem banku. Koszty stałe są wysokie: energia, ludzie, serwis. Firma często zależy od kilku dużych odbiorców. Gdy jeden z nich odejdzie albo ceny surowców wzrosną, zakład szybko traci płynność.
Restrukturyzacja daje czas i ochronę, żeby to naprawić. Ogólne zasady opisujemy w artykule Restrukturyzacja firmy: od czego zacząć.
Na czym to polega
Dział zatytułowany „Na czym to polega”Zakład proponuje wierzycielom (bankowi, leasingodawcom, dostawcom surowców, ZUS) nowe zasady spłaty starych długów: przerwę w spłacie, raty albo umorzenie części. Takie porozumienie to układ. Jeśli większość wierzycieli zagłosuje za nim, a sąd go zatwierdzi, obowiązuje on także tych, którzy byli przeciw.
W tym czasie zakład produkuje dalej. Restrukturyzacja to też okazja, żeby zmienić model działania: zamknąć nierentowną linię, sprzedać zbędne maszyny, znaleźć nowych odbiorców.
Przykład
Spółka pani Katarzyny produkuje opakowania z tektury. Po wzroście cen energii i utracie jednego odbiorcy ma 2,5 mln zł długów. Hala ma hipotekę banku, trzy maszyny są w leasingu. Bank wypowiedział kredyt obrotowy i rozpoczął egzekucję z hali.
Spółka wybiera sanację, bo bank z hipoteką prowadzi już egzekucję, a jeden wydział trzeba zamknąć. Po otwarciu sanacji egzekucja zostaje zawieszona. Zarządca zamyka wydział, zmniejsza zatrudnienie i sprzedaje zbędną maszynę. Bank w osobnej grupie dostaje raty o wartości wyższej niż to, co dałaby upadłość. Dostawcy surowców dostają 50% długu w 36 ratach.
To przykład poglądowy. W każdym zakładzie wynik zależy od jego finansów i decyzji wierzycieli.
Czy to dla Twojej firmy
Dział zatytułowany „Czy to dla Twojej firmy”Restrukturyzacja ma sens, jeśli:
- zakład przestał regularnie płacić albo wkrótce przestanie (niewypłacalność albo zagrożenie niewypłacalnością),
- ma produkt, na który jest popyt, i odbiorców albo realny plan ich pozyskania,
- po zmianach zarobi na bieżące koszty i na raty.
Jeśli zakład nie ma odbiorców i nie zarobi na koszty, lepszą drogą może być sprzedaż zakładu w upadłości. Opisujemy ją w artykule Upadłość firmy produkcyjnej.
Podstawa: art. 6 i art. 8 Prawa restrukturyzacyjnego.
Który rodzaj restrukturyzacji wybrać
Dział zatytułowany „Który rodzaj restrukturyzacji wybrać”| Sytuacja zakładu | Zwykle pasuje |
|---|---|
| Mało sporów, potrzebna szybka ochrona przed egzekucją, także przed bankiem | Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) |
| Sporne długi przekraczają 15%, bank nie prowadzi egzekucji z maszyn | Przyspieszone postępowanie układowe |
| Trzeba zamknąć wydział, zmniejszyć zatrudnienie, zakończyć niekorzystne umowy | Sanacja |
Maszyny w leasingu i umowy z bankiem
Dział zatytułowany „Maszyny w leasingu i umowy z bankiem”Restrukturyzacja chroni umowy, bez których zakład nie może pracować: leasing maszyn, najem hali, kredyt (w zakresie pieniędzy udostępnionych wcześniej), rachunek bankowy, ubezpieczenia, licencje na oprogramowanie i inne umowy o podstawowym znaczeniu. Druga strona nie może ich wypowiedzieć z powodu starych zaległości bez zgody wierzycieli.
Warunek ochrony: bieżące raty
Ochrona dotyczy zaległości sprzed postępowania. Raty leasingu i czynsz za okres po jego rozpoczęciu płacisz w terminie. Jeśli przestaniesz, leasingodawca może wypowiedzieć umowę i odebrać maszynę.
Zaległe raty leasingu za okres przed postępowaniem co do zasady wchodzą do układu. Maszyna nadal należy do leasingodawcy. Więcej w artykule Leasing, kredyt i najem lokalu w restrukturyzacji.
Podstawa: art. 150 ust. 2, art. 226e i art. 256 Prawa restrukturyzacyjnego.
Bank z hipoteką lub zastawem
Dział zatytułowany „Bank z hipoteką lub zastawem”W zakładzie produkcyjnym bank zwykle ma zabezpieczenie na hali albo na maszynach: hipotekę, zastaw rejestrowy albo przewłaszczenie. W postępowaniach wszczętych od 23 sierpnia 2025 r. taki dług wchodzi do układu w części odpowiadającej wartości zabezpieczenia.
Dla takiego banku układ tworzy osobną grupę. Propozycje muszą dać mu co najmniej tyle, ile dostałby w upadłości zakładu. Bez zgody banku nie możesz też zmienić sposobu zaspokojenia z umowy zabezpieczenia.
Egzekucja z zabezpieczenia zależy od rodzaju postępowania:
- w PZU (od obwieszczenia) i w sanacji (od otwarcia) jest zawieszona także wobec banku z zabezpieczeniem,
- w przyspieszonym postępowaniu układowym i postępowaniu układowym bank może ją prowadzić dalej. Jeśli maszyna jest potrzebna do produkcji, sędzia-komisarz może zawiesić egzekucję łącznie na najwyżej 3 miesiące.
Podstawa: art. 150 ust. 1 pkt 4 i ust. 3, art. 161 ust. 1a pkt 3, art. 161a ust. 1 i 2, art. 226e, art. 260, art. 279 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.
Dostawcy surowców i odbiorcy
Dział zatytułowany „Dostawcy surowców i odbiorcy”Stare faktury dostawców wchodzą do układu. Nowe dostawy surowców płacisz na bieżąco. Dostawcy często żądają wtedy przedpłaty albo krótszych terminów, więc w prognozie uwzględnij pieniądze na surowce na kilka miesięcy.
Dostawcom strategicznym, bez których zakład stanie, możesz zaproponować lepsze warunki niż pozostałym. Prawo na to pozwala, gdy ich dostawy po rozpoczęciu postępowania są konieczne do dalszej produkcji.
Podstawa: art. 162 ust. 2 pkt 2 Prawa restrukturyzacyjnego.
Odbiorcy. Duży odbiorca, który dowie się o restrukturyzacji z rejestru, może się obawiać o ciągłość dostaw. Warto z nim porozmawiać wcześniej i pokazać plan. Pieniądze, które odbiorcy są winni zakładowi, nie są objęte układem. To należności firmy.
Nowe finansowanie
Dział zatytułowany „Nowe finansowanie”Zakład w restrukturyzacji często potrzebuje nowych pieniędzy, na przykład na surowce na duże zamówienie. W postępowaniach otwieranych przez sąd nowy kredyt wymaga zgody rady wierzycieli albo sędziego-komisarza. Bez zgody umowa jest nieważna.
Finansujący, który daje nowe pieniądze potrzebne do wykonania układu, może dostać w nim korzystniejsze warunki niż pozostali wierzyciele.
Podstawa: art. 129 ust. 1 i 3, art. 139 ust. 1 i art. 162 ust. 2 pkt 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Pracownicy i zatrudnienie
Dział zatytułowany „Pracownicy i zatrudnienie”Bieżące pensje płacisz normalnie. Zaległe wynagrodzenia możesz objąć układem tylko za wyraźną zgodą pracownika.
Jeśli trzeba zmniejszyć zatrudnienie albo zamknąć wydział, rozważ sanację. W sprawach pracowniczych sanacja działa jak upadłość pracodawcy, a uprawnienia pracodawcy wykonuje zarządca. Zarządca może też za zgodą sędziego-komisarza odstąpić od niekorzystnej umowy, której strony jeszcze w pełni nie wykonały, na przykład długiego kontraktu z ceną poniżej kosztów.
Podstawa: art. 151, art. 297, art. 298 ust. 1 i art. 300 Prawa restrukturyzacyjnego.
ZUS i podatki
Dział zatytułowany „ZUS i podatki”Składki ZUS możesz rozłożyć na raty albo odroczyć, ale nie zmniejszysz ich. Podatki możesz rozłożyć na raty, a czasem częściowo umorzyć, w granicach zasad o pomocy publicznej. Szczegóły w artykule Długi wobec ZUS i urzędu skarbowego w restrukturyzacji.
Podstawa: art. 160 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Ile to kosztuje i ile trwa
Dział zatytułowany „Ile to kosztuje i ile trwa”Opłata sądowa od wniosku o zatwierdzenie układu wynosi 1000 zł. Sanacja i postępowania otwierane przez sąd mają wyższe koszty: opłaty, zaliczki i wynagrodzenie zarządcy lub nadzorcy, które rośnie z wielkością firmy. Porównanie w artykule Ile kosztuje restrukturyzacja firmy.
PZU trwa zwykle kilka miesięcy. Sanacja zakładu z wieloma wierzycielami może trwać ponad rok.
Układ jest przyjęty, gdy za głosuje więcej niż połowa głosujących wierzycieli, mających co najmniej 2/3 sumy długów głosujących.
Podstawa: art. 119 Prawa restrukturyzacyjnego i art. 74 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
O czym pamiętać osobiście
Dział zatytułowany „O czym pamiętać osobiście”Poręczenia i hipoteka na prywatnym majątku. Układ zmienia długi firmy. Jeśli poręczyłeś kredyt albo leasing maszyn albo dałeś hipotekę na swoim domu, bank może żądać od Ciebie pełnej kwoty.
Spółka. Członek zarządu niewypłacalnej spółki ma 30 dni na złożenie wniosku o upadłość. Samo rozpoczęcie restrukturyzacji nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności. Więcej w artykule Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki.
Podstawa: art. 167 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego oraz art. 11 ust. 1 i 1a i art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego.
Co przygotować na pierwszą rozmowę
Dział zatytułowany „Co przygotować na pierwszą rozmowę”- listę maszyn z informacją: własne, w leasingu, pod zastawem, przewłaszczone,
- umowy kredytu, leasingu, hipoteki i zastawu z harmonogramami,
- informację o egzekucjach, zwłaszcza z hali i maszyn,
- listę dostawców surowców z kwotami i warunkami dostaw,
- listę odbiorców z udziałem w sprzedaży i portfel zamówień,
- wyniki finansowe z ostatnich 12 miesięcy, najlepiej osobno dla linii lub wydziałów,
- listę pracowników i zaległych wynagrodzeń,
- prognozę wpływów i wydatków, z kosztem energii i surowców,
- listę Twoich osobistych poręczeń i zabezpieczeń.
Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Sprawdzimy, czy restrukturyzacja pasuje do sytuacji zakładu i które postępowanie wybrać.
Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Wybór postępowania wymaga analizy umów i sytuacji konkretnej firmy.
Najczęstsze pytania
Czy leasingodawca może zabrać maszynę w trakcie restrukturyzacji?
Nie może wypowiedzieć umowy z powodu starych zaległości bez zgody wierzycieli. Jeśli jednak przestaniesz płacić bieżące raty, ochrona przestaje działać i leasingodawca może wypowiedzieć umowę.
Czy bank z hipoteką na hali musi zgodzić się na układ?
Bank głosuje w osobnej grupie. Propozycje dla niego muszą dać mu co najmniej tyle, ile dostałby w upadłości. W określonych sytuacjach układ można przyjąć nawet wtedy, gdy grupa banku głosowała przeciw.
Czy w restrukturyzacji mogę wziąć kredyt na surowce?
Tak. W postępowaniach otwieranych przez sąd potrzebujesz zgody rady wierzycieli albo sędziego-komisarza. Bank, który da nowe pieniądze potrzebne do wykonania układu, może dostać w nim lepsze warunki.
Czy pracownicy muszą zgodzić się na układ?
Zaległe pensje możesz objąć układem tylko za zgodą pracownika. Bieżące wynagrodzenia płacisz normalnie.
Czy mogę sprzedać zbędne maszyny w trakcie restrukturyzacji?
Tak, ale sprzedaż ważnego majątku wymaga zwykle zgody nadzorcy albo rady wierzycieli. Pieniądze z takiej sprzedaży często są częścią planu spłaty.
Główny odbiorca odszedł. Czy restrukturyzacja ma sens?
Ma sens, jeśli zakład znajdzie nowych odbiorców albo zmniejszy koszty tak, że zarobi na raty. Plan musi to pokazać liczbami. Bez tego lepszą drogą może być sprzedaż zakładu.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 3, art. 6 i art. 8: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 119, art. 129 ust. 1 i 3, art. 139 ust. 1, art. 150 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3, art. 151 i art. 160 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 161 ust. 1a pkt 3, art. 161a ust. 1 i 2, art. 162 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 167 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 226e, art. 256, art. 260, art. 279, art. 297, art. 298 ust. 1, art. 300 i art. 312: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 74 pkt 3: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228, z późn. zm.)
- art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.