Dla przedsiębiorców
Restrukturyzacja firmy: od czego zacząć, gdy brakuje na spłatę długów
Restrukturyzacja pozwala firmie ułożyć się z wierzycielami i dalej działać. Wyjaśniamy, kiedy ma sens, czym różnią się jej cztery rodzaje i jak przygotować się do pierwszej rozmowy z doradcą.
Najważniejsze w skrócie
- Restrukturyzacja to sposób na to, żeby firma spłaciła długi na nowych zasadach i dalej działała. Wierzyciele głosują nad układem, a sąd go zatwierdza.
- Możesz z niej skorzystać, gdy firma już nie płaci długów albo widać, że wkrótce przestanie. Nie musisz czekać na komornika.
- Najważniejsze pytanie brzmi, czy firma po zmianach zarobi na bieżące koszty i na raty dla wierzycieli.
- Są cztery rodzaje restrukturyzacji. Różnią się udziałem sądu, poziomem ochrony przed egzekucją i tym, kto zarządza firmą.
- Restrukturyzacja nie zwalnia poręczycieli. Jeśli osobiście poręczyłeś kredyt firmy, tę sprawę trzeba rozwiązać osobno.
Na czym polega restrukturyzacja
Dział zatytułowany „Na czym polega restrukturyzacja”Twoja firma ma długi, których nie spłaci w terminie. Zamiast czekać na pozwy i komornika, proponujesz wierzycielom (firmom i urzędom, którym jesteś winien pieniądze) nowe zasady spłaty. Na przykład raty, odroczenie terminu albo umorzenie części długu.
Takie porozumienie to układ. Wierzyciele głosują nad nim. Jeśli wymagana większość jest za, a sąd zatwierdzi układ, obowiązuje on także tych, którzy byli przeciw. Firma przez cały czas działa i zarabia na raty.
Celem restrukturyzacji jest uniknięcie upadłości firmy. Jednocześnie prawo chroni interesy wierzycieli, dlatego cały proces nadzoruje sąd albo licencjonowany doradca restrukturyzacyjny.
Podstawa: art. 2 i art. 3 Prawa restrukturyzacyjnego.
Czy to droga dla Twojej firmy
Dział zatytułowany „Czy to droga dla Twojej firmy”Sprawdź trzy sprawy.
1. Prowadzisz firmę. Restrukturyzacja jest dla przedsiębiorców: jednoosobowych działalności, spółek cywilnych, osobowych i kapitałowych. Banki, ubezpieczyciele i niektóre inne instytucje finansowe mają odrębne zasady.
2. Firma ma problem z płaceniem albo za chwilę go będzie miała. Prawo mówi tu o niewypłacalności (firma przestała regularnie płacić długi; jeśli opóźnienia przekraczają 3 miesiące, zakłada się, że jest niewypłacalna) albo o zagrożeniu niewypłacalnością (widać, że wkrótce przestanie płacić).
3. Firma po zmianach może zarabiać. To najważniejszy warunek. Jeśli firma co miesiąc traci pieniądze, samo rozłożenie starych długów na raty nie pomoże. W dwóch rodzajach restrukturyzacji (układowej i sanacji) musisz wręcz wykazać, że firma pokryje bieżące koszty i nowe rachunki.
Podstawa: art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 8 Prawa restrukturyzacyjnego, art. 11 ust. 1 i 1a Prawa upadłościowego.
Przykład
Pan Marek prowadzi firmę transportową. Duży zleceniodawca upadł i nie zapłacił za trzy miesiące pracy. Firma ma dziś 450 tys. zł długów u dostawców paliwa, w leasingu i w urzędzie skarbowym. Ciężarówki jeżdżą, klienci zostali, ale na spłatę wszystkiego naraz brakuje pieniędzy.
Z doradcą pan Marek liczy, ile firma zarobi w ciągu roku. Wychodzi, że po opłaceniu bieżących kosztów zostaje około 15 tys. zł miesięcznie na raty. To podstawa propozycji dla wierzycieli. Sporów z wierzycielami prawie nie ma, więc wybiera najprostszą drogę: postępowanie o zatwierdzenie układu.
To przykład poglądowy. W każdej firmie wybór zależy od jej finansów i sytuacji z wierzycielami.
Cztery rodzaje restrukturyzacji
Dział zatytułowany „Cztery rodzaje restrukturyzacji”Prawo przewiduje cztery postępowania. Wybór zależy głównie od tego, jak duże są spory z wierzycielami i jak głębokich zmian potrzebuje firma.
| Postępowanie | Kiedy się sprawdza |
|---|---|
| Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) | Sporów z wierzycielami jest niewiele (najwyżej 15% sumy długów). Głosy zbierasz sam z nadzorcą układu, sąd tylko zatwierdza wynik. Zwykle najszybsze i najtańsze. |
| Przyspieszone postępowanie układowe | Sporów jest niewiele, ale potrzebujesz ochrony sądu od samego początku. Sąd otwiera postępowanie i wyznacza nadzorcę sądowego. |
| Postępowanie układowe | Sporne długi przekraczają 15% sumy długów. Spory trzeba najpierw uporządkować w spisie wierzytelności. |
| Postępowanie sanacyjne | Firma potrzebuje głębokiej przebudowy: zakończenia niekorzystnych umów, zwolnień, sprzedaży części majątku. Zarząd zwykle przejmuje zarządca. |
Wierzytelność sporna to dług, którego wysokość albo istnienie kwestionujesz, na przykład faktura za wadliwy towar. Liczy się kwota sporów, a nie ich liczba.
Podstawa: art. 2 i art. 3 ust. 2 do 6 Prawa restrukturyzacyjnego.
Co daje restrukturyzacja
Dział zatytułowany „Co daje restrukturyzacja”Ochrona przed komornikiem. Trwające egzekucje zostają zawieszone, a nowe są niedopuszczalne. W PZU dzieje się to od obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ, internetowy rejestr prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości). W pozostałych postępowaniach od dnia, w którym sąd je otworzy. Szczegóły, także o zajętym koncie, opisujemy w artykule Komornik zajął konto firmowe.
Ochrona ważnych umów. Wynajmujący lokal, leasingodawca, bank prowadzący rachunek albo udzielający kredytu nie mogą wypowiedzieć umowy tylko z powodu starych zaległości. Warunek: nowe rachunki płacisz na bieżąco.
Czas i porządek. Zamiast prowadzić osobne rozmowy z każdym wierzycielem, przedstawiasz wszystkim jedną propozycję. Decyduje większość, a nie najbardziej uparty wierzyciel.
Podstawa: art. 226e, art. 256, art. 259, art. 278 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.
Czego restrukturyzacja nie zmieni
Dział zatytułowany „Czego restrukturyzacja nie zmieni”- Bieżące rachunki płacisz normalnie. Układ obejmuje stare długi. Pensje, czynsz, nowe faktury, bieżące podatki i składki płacisz w terminie.
- ZUS dostaje całość. Składki i inne należności ZUS możesz rozłożyć na raty albo odroczyć, ale nie zmniejszysz kwoty.
- Poręczenia zostają. Jeśli osobiście poręczyłeś kredyt albo leasing firmy, wierzyciel nadal może żądać od Ciebie pełnej kwoty. To samo dotyczy hipoteki na Twoim prywatnym mieszkaniu ustanowionej za dług firmy.
Podstawa: art. 160 ust. 1 i art. 167 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Jak zacząć krok po kroku
Dział zatytułowany „Jak zacząć krok po kroku”- Zbierz liczby. Lista wszystkich długów, stan konta, wpływy i wydatki z ostatnich miesięcy, prognoza na najbliższy rok.
- Porozmawiaj z doradcą restrukturyzacyjnym. Ocenicie, czy firma może zarabiać i który rodzaj postępowania pasuje.
- Przygotuj propozycje dla wierzycieli. Ile każdy dostanie, kiedy i z jakich pieniędzy.
- Uruchom wybrane postępowanie. Umowa z nadzorcą układu (w PZU) albo wniosek do sądu (w pozostałych).
- Rozmawiaj z największymi wierzycielami. Ich głos często przesądza o przyjęciu układu.
- Głosowanie i zatwierdzenie. Po przyjęciu układu przez wierzycieli sąd sprawdza go i zatwierdza.
- Spłata. Płacisz raty zgodnie z układem, a nowe rachunki na bieżąco.
O tym, ile to kosztuje, piszemy w artykule Ile kosztuje restrukturyzacja firmy.
Jeśli zarządzasz spółką
Dział zatytułowany „Jeśli zarządzasz spółką”Członek zarządu spółki musi złożyć wniosek o upadłość w ciągu 30 dni od dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna. Jeśli tego nie zrobi, może osobiście odpowiadać za szkodę wierzycieli.
Od tej odpowiedzialności możesz się uwolnić, jeśli w tym terminie sąd otworzył postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdził układ w PZU. Samo rozpoczęcie rozmów z doradcą nie wystarcza. Dlatego przy spółce decyzję o restrukturyzacji podejmij szybko. Więcej w artykule Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki.
Podstawa: art. 21 ust. 1 do 3 Prawa upadłościowego.
Co jeśli się nie uda
Dział zatytułowany „Co jeśli się nie uda”Jeśli wierzyciele nie przyjmą układu, sąd umarza postępowanie albo odmawia zatwierdzenia układu. Ochrona przed egzekucją wygasa. Po nieudanym PZU możesz w krótkim terminie złożyć uproszczony wniosek o sanację albo o upadłość.
Dlatego przed startem ustal z doradcą plan awaryjny: co zrobisz, jeśli kluczowy wierzyciel będzie przeciw.
Podstawa: art. 226h i art. 325 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Co przygotować na pierwszą rozmowę
Dział zatytułowany „Co przygotować na pierwszą rozmowę”- listę wierzycieli z kwotami, także ZUS, urzędu skarbowego, banków i leasingów,
- informację o sporach z wierzycielami (o co i na jaką kwotę),
- dane o egzekucjach: komornicy, sygnatury, zajęte rachunki,
- listę zabezpieczeń: hipoteki, zastawy, weksle, Twoje osobiste poręczenia,
- ostatnie wyniki finansowe i wyciągi z konta,
- prognozę wpływów i wydatków na najbliższe 12 miesięcy,
- listę najważniejszych umów: najem, leasing, kredyty, kluczowi klienci.
Z tymi informacjami możesz skontaktować się z SBS Legal. Sprawdzimy, czy restrukturyzacja pasuje do sytuacji Twojej firmy i który jej rodzaj warto rozważyć.
Najczęstsze pytania
Czy restrukturyzacja to to samo co upadłość?
Nie. Restrukturyzacja ma uratować firmę, która może dalej zarabiać. Upadłość kończy się zwykle sprzedażą majątku i spłatą wierzycieli z uzyskanych pieniędzy.
Czy mogę zacząć restrukturyzację, zanim firma przestanie płacić?
Tak. Wystarczy, że firma jest zagrożona niewypłacalnością, czyli widać, że wkrótce przestanie płacić. Wczesny start daje więcej możliwości.
Czy w czasie restrukturyzacji nadal prowadzę firmę?
W trzech rodzajach restrukturyzacji tak, pod kontrolą nadzorcy. W sanacji zarząd zwykle przejmuje zarządca wyznaczony przez sąd.
Czy restrukturyzacja zatrzyma komornika?
Tak, ale dopiero od określonego momentu: obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych albo otwarcia postępowania przez sąd. Sama umowa z doradcą nie zatrzymuje egzekucji.
Czy mogę zmniejszyć dług wobec ZUS?
Nie. Składki i inne należności ZUS możesz rozłożyć na raty albo odroczyć, ale spłacasz je w całości.
Co jeśli wierzyciele nie przyjmą układu?
Postępowanie się kończy, a ochrona przed egzekucją wygasa. Dlatego przed startem warto omówić z doradcą plan awaryjny, na przykład inny rodzaj restrukturyzacji albo upadłość.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 8: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 160 ust. 1 i art. 167 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 226e, art. 256, art. 259, art. 278 i art. 312: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 226h i art. 325 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1 do 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.