Dla przedsiębiorców
Leasing, kredyt i najem lokalu w restrukturyzacji: co z umowami firmy
Bez lokalu, maszyn w leasingu i konta w banku firma nie może pracować. Restrukturyzacja chroni takie umowy przed wypowiedzeniem z powodu starych zaległości. Wyjaśniamy, jak działa ta ochrona i jaki jest jej warunek.
Najważniejsze w skrócie
- Wynajmujący lokal, leasingodawca, bank i ubezpieczyciel nie mogą wypowiedzieć umowy z powodu restrukturyzacji ani starych zaległości bez zgody wierzycieli.
- Warunek jest jeden. Raty, czynsz i inne płatności za okres po otwarciu postępowania płacisz w terminie.
- Bank z hipoteką lub zastawem uczestniczy w układzie w osobnej grupie. Musi dostać co najmniej tyle, ile dostałby w upadłości firmy.
- Twoje osobiste poręczenia i weksle za długi firmy nie są objęte ochroną. Wierzyciel może żądać zapłaty od Ciebie.
Dlaczego umowy są tak ważne
Dział zatytułowany „Dlaczego umowy są tak ważne”Firma w kłopotach często ma zaległości w czynszu, leasingu i kredycie. Wiele umów pozwala wtedy wypowiedzieć umowę. Wynajmujący może żądać opuszczenia lokalu, leasingodawca odebrać maszynę, a bank postawić kredyt w stan natychmiastowej wymagalności (czyli zażądać spłaty całości od razu).
Bez tych umów firma nie zarobi na raty dla wierzycieli. Dlatego Prawo restrukturyzacyjne chroni najważniejsze umowy na czas postępowania.
Przykład
Drukarnia pracuje na dwóch maszynach w leasingu i w wynajętej hali. Ma kredyt obrotowy w banku, zabezpieczony zastawem na trzeciej maszynie. Zalega z trzema ratami leasingu i dwoma czynszami. Leasingodawca grozi wypowiedzeniem.
Drukarnia składa wniosek o przyspieszone postępowanie układowe. Od obwieszczenia o wniosku leasingodawca i wynajmujący nie mogą wypowiedzieć umów bez zgody rady wierzycieli. Drukarnia płaci w terminie raty i czynsz za kolejne miesiące. Zaległości z okresu przed otwarciem postępowania obejmuje układ.
To przykład poglądowy. Skutki zależą od treści umów i rodzaju postępowania.
Które umowy są chronione
Dział zatytułowany „Które umowy są chronione”Ochrona obejmuje:
- najem lub dzierżawę lokalu albo nieruchomości, w których działa firma,
- leasing,
- kredyt, w zakresie pieniędzy, które bank udostępnił przed otwarciem postępowania,
- rachunek bankowy,
- ubezpieczenia majątkowe,
- poręczenia, gwarancje i akredytywy wystawione dla firmy,
- licencje udzielone firmie, na przykład na oprogramowanie,
- inne umowy o podstawowym znaczeniu dla firmy. Ich spis przygotowuje nadzorca sądowy.
Druga strona nie może wypowiedzieć takiej umowy bez zgody rady wierzycieli (grupy wierzycieli, która kontroluje przebieg postępowania). Jeśli rady nie powołano, decyduje sędzia-komisarz.
Podstawa: art. 139 ust. 1 i art. 256 ust. 1 i 2 Prawa restrukturyzacyjnego.
Od kiedy działa ochrona
Dział zatytułowany „Od kiedy działa ochrona”| Postępowanie | Od kiedy |
|---|---|
| Zatwierdzenie układu (PZU) | od obwieszczenia o dniu układowym w KRZ |
| Przyspieszone postępowanie układowe | już od obwieszczenia o zarejestrowaniu wniosku w sądzie |
| Postępowanie układowe i sanacja | od otwarcia postępowania |
KRZ to Krajowy Rejestr Zadłużonych, internetowy system, w którym publikuje się obwieszczenia w sprawach restrukturyzacji.
W przyspieszonym postępowaniu układowym, postępowaniu układowym i sanacji nieważne są też zapisy umów, które pozwalają rozwiązać albo zmienić umowę tylko dlatego, że złożyłeś wniosek albo sąd otworzył postępowanie.
Podstawa: art. 226e, art. 247, art. 256 ust. 1, art. 273 i art. 297 Prawa restrukturyzacyjnego.
Warunek: nowe płatności regulujesz na bieżąco
Dział zatytułowany „Warunek: nowe płatności regulujesz na bieżąco”Ochrona dotyczy starych zaległości. Nie obejmuje sytuacji, w której po otwarciu postępowania:
- nie płacisz bieżących rat leasingu, czynszu albo odsetek,
- naruszasz umowę w inny sposób, przewidziany w umowie jako podstawa wypowiedzenia.
Wtedy druga strona może wypowiedzieć umowę na zwykłych zasadach. Dlatego w prognozie finansowej uwzględnij wszystkie bieżące raty i czynsze. To najczęstszy powód, dla którego firma traci ważną umowę w trakcie restrukturyzacji.
Podstawa: art. 256 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego.
Co z zaległymi ratami i czynszem
Dział zatytułowany „Co z zaległymi ratami i czynszem”Układ obejmuje długi powstałe przed otwarciem postępowania. Przy umowach trwających, takich jak najem i leasing, liczy się okres, za który należy się płatność:
- czynsz i raty za okres przed otwarciem postępowania co do zasady wchodzą do układu,
- czynsz i raty za okres po otwarciu płacisz normalnie, w terminach z umowy.
Rzecz w leasingu nadal należy do leasingodawcy. Jeśli umowa zostanie skutecznie wypowiedziana, leasingodawca może żądać jej zwrotu.
Podstawa: art. 150 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego.
Kredyt z hipoteką lub zastawem
Dział zatytułowany „Kredyt z hipoteką lub zastawem”W postępowaniach wszczętych od 23 sierpnia 2025 r. długi zabezpieczone na majątku firmy hipoteką albo zastawem są objęte układem z mocy prawa. Dotyczy to części długu, która odpowiada wartości zabezpieczenia. Reszta długu jest traktowana jak zwykły dług.
Dla takich wierzycieli układ tworzy osobną grupę. Propozycje dla nich:
- muszą dać co najmniej tyle, ile wierzyciel dostałby w upadłości firmy,
- nie mogą zmienić sposobu zaspokojenia z umowy zabezpieczenia bez zgody wierzyciela.
Podobnie traktowane są przewłaszczenie na zabezpieczenie (przeniesienie własności rzeczy na bank do czasu spłaty) i zastrzeżenie własności rzeczy przez sprzedawcę.
Podstawa: art. 150 ust. 1 pkt 4 i ust. 3, art. 161 ust. 1a pkt 3, art. 161a ust. 1 i 2 oraz art. 249 Prawa restrukturyzacyjnego.
Egzekucja z przedmiotu zabezpieczenia
W przyspieszonym postępowaniu układowym i w postępowaniu układowym bank z hipoteką lub zastawem może dalej prowadzić egzekucję z przedmiotu zabezpieczenia. Jeśli ta rzecz jest potrzebna do pracy firmy, sędzia-komisarz może zawiesić egzekucję łącznie na najwyżej 3 miesiące. W sanacji i w postępowaniu o zatwierdzenie układu egzekucja z majątku firmy jest zawieszona także wobec takiego wierzyciela.
Podstawa: art. 226e, art. 260, art. 279 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.
Nowy kredyt w trakcie postępowania
Dział zatytułowany „Nowy kredyt w trakcie postępowania”Firma w restrukturyzacji często potrzebuje nowych pieniędzy, na przykład na zakup towaru. W postępowaniach otwieranych przez sąd zaciągnięcie kredytu lub pożyczki wymaga zgody rady wierzycieli, a gdy jej nie ma, sędziego-komisarza. Bez zgody umowa jest nieważna. Zgoda jest możliwa, gdy kredyt jest potrzebny do opłacania bieżących kosztów albo do wykonania układu.
Finansujący, który daje firmie nowe pieniądze potrzebne do wykonania układu, może dostać w układzie korzystniejsze warunki niż pozostali wierzyciele.
Podstawa: art. 129 ust. 1 i 3, art. 139 ust. 1 i art. 162 ust. 2 pkt 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Niekorzystne umowy: kiedy pomaga sanacja
Dział zatytułowany „Niekorzystne umowy: kiedy pomaga sanacja”Ochrona umów działa w obie strony: Ty też co do zasady wykonujesz umowy tak jak dotąd. Jeśli firma traci pieniądze na jakiejś umowie, rozważ sanację. W sanacji zarządca może odstąpić od umowy, której strony jeszcze w pełni nie wykonały. Potrzebuje do tego zgody sędziego-komisarza, który bierze pod uwagę także ważny interes drugiej strony.
Podstawa: art. 298 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.
Twoje osobiste poręczenia
Dział zatytułowany „Twoje osobiste poręczenia”Układ zmienia długi firmy. Nie zmienia praw wierzyciela wobec:
- poręczyciela, na przykład właściciela, który poręczył kredyt albo leasing,
- współdłużnika,
- osoby, która dała hipotekę lub zastaw na swoim majątku, na przykład na prywatnym mieszkaniu.
Bank może więc żądać od Ciebie pełnej kwoty, nawet jeśli firma w układzie płaci mniej. Dotyczy to też weksla podpisanego przez Ciebie jako poręczyciela (awal). Uwzględnij te zobowiązania w planie, zanim wybierzesz drogę.
Podstawa: art. 167 Prawa restrukturyzacyjnego.
Co przygotować na pierwszą rozmowę
Dział zatytułowany „Co przygotować na pierwszą rozmowę”- umowy najmu, leasingu, kredytu i rachunku bankowego z aneksami,
- wypowiedzenia, wezwania i pisma od leasingodawców i banków,
- harmonogramy rat i wysokość zaległości w każdej umowie,
- listę zabezpieczeń: hipoteki, zastawy, przewłaszczenia, weksle,
- listę Twoich osobistych poręczeń za długi firmy,
- prognozę wpływów i wydatków z bieżącymi ratami i czynszami.
Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Ocenimy, które umowy są dla firmy kluczowe i jaki rodzaj restrukturyzacji najlepiej je ochroni.
Najczęstsze pytania
Czy leasingodawca może zabrać samochód, gdy złożę wniosek o restrukturyzację?
Nie może wypowiedzieć umowy tylko z powodu wniosku ani starych zaległości bez zgody rady wierzycieli. Jeśli jednak po otwarciu postępowania przestaniesz płacić bieżące raty, ochrona przestaje działać i leasingodawca może wypowiedzieć umowę.
Czy bank może zamknąć konto firmowe w czasie restrukturyzacji?
Umowa rachunku bankowego jest chroniona tak jak kredyt i leasing. Bank nie wypowie jej bez zgody rady wierzycieli, jeśli nowe zobowiązania wobec banku regulujesz na bieżąco.
Czy zaległe raty leasingowe sprzed restrukturyzacji wejdą do układu?
Co do zasady tak, w części dotyczącej okresu przed otwarciem postępowania. Raty za okres po otwarciu płacisz normalnie. Sposób rozliczenia konkretnej umowy warto sprawdzić z doradcą.
Czy mogę wziąć nowy kredyt w trakcie restrukturyzacji?
Tak, ale w postępowaniach prowadzonych przez sąd potrzebujesz zgody rady wierzycieli, a gdy jej nie ma, sędziego-komisarza. Nowy finansujący może dostać w układzie korzystniejsze warunki, jeśli jego pieniądze są potrzebne do wykonania układu.
Czy w restrukturyzacji mogę wypowiedzieć niekorzystną umowę?
Taką możliwość daje sanacja. Zarządca może odstąpić od umowy, której strony jeszcze w pełni nie wykonały, za zgodą sędziego-komisarza. W pozostałych postępowaniach obowiązują zwykłe zasady z umowy.
Czy układ zmniejszy dług, za który poręczyłem osobiście?
Układ zmienia dług firmy, ale nie Twoje osobiste zobowiązanie. Wierzyciel może żądać od Ciebie jako poręczyciela pełnej kwoty. Dotyczy to też hipoteki na Twoim prywatnym mieszkaniu ustanowionej za dług firmy.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 150 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3, art. 161 ust. 1a pkt 3, art. 161a ust. 1 i 2 oraz art. 167: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 129 ust. 1 i 3, art. 139 ust. 1, art. 162 ust. 2 pkt 1 i art. 226e: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 247, art. 249, art. 256, art. 260, art. 273, art. 279, art. 297, art. 298 ust. 1 i art. 312: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.