Dla przedsiębiorców
Upadłość firmy produkcyjnej: maszyny, surowce, zamówienia i pracownicy
Przetwórstwo przemysłowe to branża z największą liczbą upadłości firm w 2026 r. Wyjaśniamy, co dzieje się z maszynami w leasingu i pod zastawem, surowcami od dostawców, zamówieniami w toku i pracownikami oraz jak zakład można sprzedać w całości.
Najważniejsze w skrócie
- Po ogłoszeniu upadłości zakładem zarządza syndyk. Może prowadzić produkcję dalej, jeśli to opłaca się wierzycielom.
- Maszyny w leasingu należą do leasingodawcy. Bank z zastawem lub przewłaszczeniem na maszynach jest spłacany z ich sprzedaży w pierwszej kolejności.
- Surowce kupione z zastrzeżeniem własności mogą wrócić do dostawcy, jeśli zastrzeżenie zawarto prawidłowo.
- Zakład można sprzedać w całości, także z pracownikami i maszynami. Taką sprzedaż da się przygotować jeszcze przed wnioskiem o upadłość.
- Spółka ma 30 dni na wniosek od chwili, gdy przestała regularnie płacić. Członek zarządu, który się spóźni, może odpowiadać za długi własnym majątkiem.
Dlaczego piszemy o tej branży osobno
Dział zatytułowany „Dlaczego piszemy o tej branży osobno”Według danych z Krajowego Rejestru Zadłużonych, od stycznia do 10 listopada 2026 r. ponad co czwarta ogłoszona upadłość firmy dotyczyła przetwórstwa przemysłowego, czyli produkcji. To najwięcej ze wszystkich branż.
Zakłady produkcyjne mają duży majątek i duże stałe koszty: maszyny, hale, energię, wielu pracowników. Często zależą od kilku dużych odbiorców. Gdy ceny energii i surowców rosną albo odejdzie główny klient, straty pojawiają się szybko, a banki i leasingodawcy mają zabezpieczenia na najcenniejszym majątku.
Ogólne zasady opisujemy w artykule Co dzieje się z firmą po ogłoszeniu upadłości. Tutaj wyjaśniamy, co jest inne w firmie produkcyjnej.
Kiedy upadłość wchodzi w grę
Dział zatytułowany „Kiedy upadłość wchodzi w grę”Upadłość to postępowanie sądowe, w którym majątek firmy sprzedaje się, żeby spłacić wierzycieli. Sąd ogłasza ją, gdy firma jest niewypłacalna, czyli przestała regularnie płacić długi. Zwykle chodzi o opóźnienie dłuższe niż 3 miesiące.
Firma, która stała się niewypłacalna, ma 30 dni na złożenie wniosku o upadłość. W spółce obowiązek ten mają członkowie zarządu.
Jeśli zakład ma produkt, klientów i może zarabiać po zmianach, sprawdź najpierw restrukturyzację firmy produkcyjnej.
Podstawa: art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1 i 3 Prawa upadłościowego.
Przykład
Spółka z o.o. pana Pawła produkuje meble tapicerowane, głównie dla jednej sieci sklepów. Sieć zmieniła dostawcę. Zakład ma 3 mln zł długów: w banku, u dostawców tkanin i pianki, w ZUS. Dwie linie produkcyjne są w leasingu, a hala ma hipotekę banku. Zatrudnia 60 osób.
Konkurent chce przejąć zakład z pracownikami. Pan Paweł zleca wycenę biegłemu i składa wniosek o upadłość razem z wnioskiem o zatwierdzenie sprzedaży. Nabywca wpłaca wadium. Sąd ogłasza upadłość i zatwierdza sprzedaż. Zakład pracuje dalej pod nowym właścicielem, a pieniądze ze sprzedaży trafiają do wierzycieli.
To przykład poglądowy. Przebieg upadłości zależy od majątku firmy i decyzji sądu.
Co dzieje się w dniu ogłoszenia upadłości
Dział zatytułowany „Co dzieje się w dniu ogłoszenia upadłości”Od tego dnia zakładem zarządza syndyk, wyznaczony przez sąd doradca restrukturyzacyjny. Ty ani zarząd nie możecie już samodzielnie płacić z konta firmy, sprzedawać wyrobów ani kupować surowców. Egzekucje komornicze z majątku firmy zostają zawieszone, a później umorzone.
Upadłość prowadzi się tak, żeby wierzyciele odzyskali jak najwięcej. Jeśli to rozsądne, zakład ma też przetrwać, na przykład przez sprzedaż w całości. Dlatego syndyk może prowadzić produkcję jeszcze przez jakiś czas.
Podstawa: art. 2 ust. 1, art. 60¹, art. 61, art. 75 ust. 1 i art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego.
Maszyny i hala
Dział zatytułowany „Maszyny i hala”W zakładzie produkcyjnym najcenniejszy majątek zwykle jest czymś obciążony:
- Maszyny w leasingu należą do leasingodawcy. Syndyk za zgodą sędziego-komisarza decyduje, czy kontynuuje umowę, czy od niej odstępuje. Leasingodawca może zażądać odpowiedzi na piśmie, a syndyk ma na nią 3 miesiące.
- Maszyny pod zastawem rejestrowym albo przewłaszczone na bank sprzedaje się w upadłości, a bank dostaje pieniądze z ich sprzedaży przed innymi wierzycielami. Jeśli umowa zastawu rejestrowego przewiduje przejęcie maszyny przez bank albo jej sprzedaż poza upadłością, bank może z tego skorzystać.
- Hala z hipoteką jest sprzedawana przez syndyka. Bank z hipoteką jest spłacany z ceny w pierwszej kolejności.
Zapis w umowie leasingu albo kredytu, który pozwala rozwiązać umowę z powodu wniosku o upadłość, jest nieważny. Druga strona może jednak wypowiedzieć umowę z innych powodów, na przykład z powodu zaległych rat.
Podstawa: art. 83, art. 98 ust. 1 i 2, art. 327 ust. 1 oraz art. 336 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.
Surowce, półprodukty i wyroby
Dział zatytułowany „Surowce, półprodukty i wyroby”Surowce i wyroby, które należą do firmy, wchodzą do masy upadłości, czyli majątku przeznaczonego na spłatę długów. Syndyk może je przerobić i sprzedać.
Wyjątki:
- Surowce z zastrzeżeniem własności. Dostawca, który zastrzegł w umowie, że surowiec pozostaje jego własnością do zapłaty, może go odebrać. Warunek: zastrzeżenie jest skuteczne według Kodeksu cywilnego, a surowiec nie został jeszcze przerobiony.
- Materiał powierzony przez klienta. Jeśli zakład pracuje na materiale klienta (tzw. usługa przerobu), ten materiał nadal należy do klienta.
Takie rzeczy podlegają wyłączeniu z masy upadłości. Przygotuj umowy z dostawcami i klientami, żeby syndyk mógł szybko ustalić, co do kogo należy.
Podstawa: art. 70 i art. 101 ust. 1 Prawa upadłościowego.
Zamówienia w toku i odbiorcy
Dział zatytułowany „Zamówienia w toku i odbiorcy”Zamówienie, którego firma nie dokończyła, to umowa wzajemna. Syndyk decyduje, czy:
- dokończy produkcję i sprzeda wyroby odbiorcy, jeśli to się opłaca,
- odstąpi od umowy. Wtedy odbiorca zgłasza swoje roszczenia, na przykład zwrot zaliczki, jako dług firmy.
Należności od odbiorców za dostarczone wyroby syndyk ściąga na rzecz wierzycieli. Jeśli firma korzystała z faktoringu, część tych należności może już należeć do faktora.
Podstawa: art. 98 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.
Sprzedaż zakładu w całości
Dział zatytułowany „Sprzedaż zakładu w całości”Działający zakład z maszynami, pracownikami i klientami jest zwykle wart znacznie więcej niż te same maszyny sprzedane osobno. Prawo pozwala przygotować taką sprzedaż przed upadłością. To przygotowana likwidacja (tzw. pre-pack).
- Szukasz nabywcy: konkurenta, inwestora, kontrahenta albo nową spółkę stworzoną przez kadrę zakładu.
- Biegły sądowy wycenia zakład albo jego część.
- Razem z wnioskiem o upadłość składasz wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży: nabywcę i cenę.
- Nabywca wpłaca wadium, czyli zabezpieczenie w wysokości 1/10 oferowanej ceny.
- Sąd ogłasza upadłość i zatwierdza sprzedaż. Jeśli nabywca wpłacił całą cenę, może przejąć zakład od razu.
Sąd zatwierdza sprzedaż, jeśli cena jest wyższa niż kwota, którą syndyk uzyskałby, sprzedając majątek zwykłym trybem, po odjęciu kosztów. Może ją zatwierdzić także przy cenie zbliżonej do tej kwoty, gdy pozwoli to zachować zakład. Jeśli maszyny są pod zastawem rejestrowym, który pozwala bankowi je przejąć, potrzebna jest zgoda banku.
Podstawa: art. 56a ust. 1, 2, 2a, 3 i 5 oraz art. 56c ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.
Pracownicy
Dział zatytułowany „Pracownicy”Ogłoszenie upadłości samo nie rozwiązuje umów o pracę. Decyzję o zwolnieniach podejmuje syndyk. Przy sprzedaży zakładu w całości pracownicy często przechodzą do nabywcy.
Zaległe pensje mają pierwszeństwo przed większością długów. Często wypłaca je też Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Więcej w artykule Pracodawca ogłosił upadłość.
Podstawa: art. 342 ust. 1 Prawa upadłościowego.
Co to oznacza dla Ciebie osobiście
Dział zatytułowany „Co to oznacza dla Ciebie osobiście”Członek zarządu spółki może odpowiadać za jej długi własnym majątkiem, jeśli egzekucja ze spółki okaże się bezskuteczna, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie. Więcej w artykule Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki.
Poręczenia i weksle. Jeśli osobiście poręczyłeś kredyt, leasing maszyn albo dałeś hipotekę na prywatnym domu, wierzyciel może żądać zapłaty od Ciebie. Upadłość spółki tego nie zmienia.
Dotacje. Jeśli zakład dostał dotację, na przykład z funduszy unijnych, sprawdź umowę. Upadłość może oznaczać obowiązek zwrotu dotacji. To dług firmy, ale czasem zabezpieczony wekslem lub poręczeniem.
Nie sprzedawaj maszyn tanio powiązanym firmom tuż przed wnioskiem. Syndyk może takie czynności podważyć. Więcej w artykule Sprzedaż majątku i spłaty przed upadłością.
Podstawa: art. 299 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych.
Ile to kosztuje i ile trwa
Dział zatytułowany „Ile to kosztuje i ile trwa”Opłata sądowa od wniosku o upadłość wynosi 1000 zł. Do tego dochodzi zaliczka na pierwsze koszty postępowania, a przy przygotowanej likwidacji także koszt wyceny biegłego. Szczegóły w artykule Jak złożyć wniosek o upadłość firmy.
Upadłość zakładu z dużym majątkiem trwa zwykle od roku do kilku lat. Przygotowana likwidacja pozwala sprzedać zakład znacznie szybciej.
Podstawa: art. 74 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Co przygotować na pierwszą rozmowę
Dział zatytułowany „Co przygotować na pierwszą rozmowę”- listę maszyn z informacją: własne, w leasingu, pod zastawem, przewłaszczone,
- umowy kredytu, leasingu, zastawu i hipoteki,
- umowy z dostawcami surowców, zwłaszcza z zastrzeżeniem własności,
- listę zamówień w toku i zaliczek od odbiorców,
- umowy faktoringu,
- listę pracowników i zaległych wynagrodzeń,
- umowy dotacji, jeśli zakład je otrzymał,
- listę wierzycieli z kwotami, w tym ZUS i urząd skarbowy,
- informację o osobach lub firmach zainteresowanych przejęciem zakładu,
- listę Twoich osobistych poręczeń i weksli.
Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Ocenimy, czy w Twojej sytuacji lepsza jest upadłość, czy restrukturyzacja.
Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Skutki upadłości zależą od umów i sytuacji konkretnej firmy.
Najczęstsze pytania
Czy po ogłoszeniu upadłości zakład musi stanąć?
Nie zawsze. Syndyk może prowadzić produkcję dalej, na przykład żeby dokończyć zamówienia albo sprzedać zakład jako działający. Zatrzyma ją, jeśli produkcja przynosi stratę.
Co z maszynami w leasingu?
Należą do leasingodawcy. Syndyk decyduje, czy umowa leasingu będzie wykonywana, czy od niej odstąpi. Jeśli odstąpi, leasingodawca odbiera maszyny.
Bank ma zastaw rejestrowy na linii produkcyjnej. Co to oznacza?
Bank jest spłacany ze sprzedaży tej linii przed innymi wierzycielami. Jeśli umowa zastawu na to pozwala, bank może też przejąć przedmiot zastawu albo go sprzedać poza upadłością.
Odbiorca zapłacił zaliczkę na zamówienie, którego nie wykonamy. Co z nią?
Odbiorca staje się wierzycielem firmy i zgłasza swoją kwotę syndykowi. Syndyk może też zdecydować, że zamówienie dokończy, jeśli to korzystne dla wierzycieli.
Czy pracownicy dostaną zaległe pensje?
Zaległe pensje mają pierwszeństwo przed większością długów. Często wypłaca je też Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w granicach ustawowych limitów.
Czy mogę sam znaleźć kupca na zakład przed upadłością?
Tak. W przygotowanej likwidacji razem z wnioskiem o upadłość składasz wniosek o zatwierdzenie sprzedaży konkretnemu nabywcy za konkretną cenę. Sąd zatwierdza ją, jeśli cena jest korzystna dla wierzycieli.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 1a, art. 21 ust. 1 i 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 56a ust. 1, 2, 2a, 3 i 5 oraz art. 56c ust. 1 i 2: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 60¹, art. 61, art. 70, art. 75 ust. 1, art. 83, art. 98 ust. 1 i 2 oraz art. 101 ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 146 ust. 1, art. 327 ust. 1, art. 336 ust. 1 i 2 oraz art. 342 ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 74 pkt 1: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228, z późn. zm.)
- art. 299 § 1 i 2: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.