Przejdź do głównej zawartości
Telefon: 22 300 95 10

Dla osób prywatnych

Upadłość konsumencka: kompletny przewodnik

Wszystko o upadłości konsumenckiej w jednym miejscu: od pierwszych pytań, przez wniosek i przebieg postępowania, po umorzenie długów. Przy każdym temacie znajdziesz odnośnik do szczegółowego artykułu.

Najważniejsze w skrócie

  • Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe dla osoby, która nie prowadzi firmy i nie jest w stanie spłacać długów. Wystarczy jeden wierzyciel.
  • Wniosek składasz przez internet w Krajowym Rejestrze Zadłużonych albo w biurze podawczym dowolnego sądu rejonowego. Opłata wynosi 30 zł.
  • Majątek sprzedaje syndyk, a egzekucja komornicza zostaje zawieszona. Część pensji zostaje Ci na życie.
  • Sąd zwykle ustala plan spłaty do 36 miesięcy. Po jego wykonaniu umarza pozostałe długi, z wyjątkiem między innymi alimentów i grzywien.
  • Po umorzeniu długów informacja o upadłości przestaje być widoczna w rejestrze po 3 latach.

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe dla osoby prywatnej, która nie jest w stanie spłacać swoich długów. Sąd wyznacza syndyka, czyli osobę z licencją, która sprzedaje Twój majątek i dzieli pieniądze między wierzycieli. Potem sąd ustala, ile i przez jaki czas masz jeszcze spłacać. Gdy to wykonasz, pozostałe długi zostają umorzone, czyli wierzyciele nie mogą już ich od Ciebie żądać.

To nie jest ucieczka od odpowiedzialności. Przez cały czas trwania postępowania masz obowiązki wobec sądu i syndyka, a o wyniku decyduje sąd.

Z upadłości konsumenckiej możesz skorzystać, jeśli spełniasz dwa warunki:

  1. Nie prowadzisz dziś działalności gospodarczej i nie jesteś wspólnikiem spółki jawnej ani partnerskiej. Jeśli prowadziłeś firmę, ale ją zamknąłeś, upadłość konsumencka obejmie też długi po firmie.
  2. Jesteś niewypłacalny, czyli nie dajesz rady na bieżąco płacić długów, których termin zapłaty minął. Jeśli opóźnienie trwa dłużej niż 3 miesiące, prawo zakłada, że jesteś niewypłacalny.

Nie ma minimalnej kwoty długu. Wystarczy jeden wierzyciel. Przy ogłoszeniu upadłości sąd nie sprawdza, dlaczego popadłeś w długi. Przyczyny mają znaczenie dopiero przy planie spłaty.

Więcej: Kto może ogłosić upadłość konsumencką.

Wskazówka

Upadłość to nie jedyna droga. Jeśli masz stały dochód, czasem wystarczy porozumienie z wierzycielami albo obrona przed nieprawidłowym roszczeniem. Porównanie rozwiązań znajdziesz na stronie Pomoc dla osób prywatnych.

Wniosek o ogłoszenie upadłości możesz złożyć na dwa sposoby:

  • przez internet, w portalu Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ), czyli rządowego systemu do spraw upadłościowych,
  • w biurze podawczym dowolnego sądu rejonowego. Pracownik sądu wprowadzi wniosek do systemu, a Ty podpiszesz wydruk. W tym przypadku wniosek składasz na urzędowym formularzu.

Wniosek rozpoznaje sąd rejonowy (wydział gospodarczy) właściwy dla miejsca, w którym na co dzień przebywasz. Opłata sądowa wynosi 30 zł.

We wniosku podajesz między innymi:

  • swoje dane, w tym PESEL, a jeśli w ostatnich 10 latach miałeś NIP, także NIP,
  • wykaz całego majątku z szacunkową wartością,
  • spis wierzycieli z adresami, kwotami i terminami zapłaty oraz osobno długi, z którymi się nie zgadzasz,
  • hipoteki, zastawy i inne zabezpieczenia na Twoim majątku,
  • dochody i koszty utrzymania z ostatnich 6 miesięcy,
  • sprzedaż, darowiznę lub inne czynności z ostatnich 12 miesięcy dotyczące nieruchomości, udziałów i rzeczy wartych więcej niż 10 000 zł,
  • oświadczenie, że dane są prawdziwe.

Za szkodę wyrządzoną podaniem nieprawdziwych danych odpowiadasz. Procedurę krok po kroku opisujemy w artykule Upadłość konsumencka krok po kroku, listę dokumentów znajdziesz w artykule Jakie dokumenty przygotować, a obsługę portalu opisujemy w artykule Jak założyć konto w KRZ.

  1. Wniosek. Składasz wniosek i opłatę. Sprawę rozpoznaje jeden sędzia.

  2. Ogłoszenie upadłości. Sąd wydaje postanowienie i wyznacza syndyka. Postanowienie jest ogłaszane w KRZ. Wierzyciele mają 30 dni od tego ogłoszenia, żeby zgłosić swoje długi syndykowi.

  3. Syndyk przejmuje majątek. Sporządza spis majątku, sprzedaje to, co wchodzi do masy upadłości, i sprawdza zgłoszone długi.

  4. Projekt planu spłaty. Syndyk proponuje plan albo informuje sąd, że są podstawy do umorzenia długów bez planu. Ty i wierzyciele macie 14 dni na swoje stanowisko.

  5. Decyzja sądu. Sąd ustala plan spłaty, umarza długi bez planu albo wyjątkowo odmawia umorzenia.

  6. Wykonanie planu i umorzenie. Spłacasz raty, co roku składasz sprawozdanie. Po wykonaniu planu sąd umarza pozostałe długi objęte postępowaniem.

  • Komornik przestaje działać. Egzekucja zostaje zawieszona z dniem ogłoszenia upadłości i umorzona, gdy postanowienie się uprawomocni. Wierzyciele nie mogą wszcząć nowej egzekucji.
  • Majątkiem zarządza syndyk. Nie możesz go sprzedać ani podarować. Musisz wskazać syndykowi cały majątek i przekazać dokumenty.
  • Część pensji zostaje Ci na życie. To co najmniej kwota wolna od zajęcia, a jeśli to korzystniejsze, 150% kryterium dochodowego z pomocy społecznej, liczone na Ciebie i osoby na Twoim utrzymaniu.
  • Małżeństwo: powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny w całości wchodzi do masy upadłości.

Więcej: Co się zmienia po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej.

Mieszkanie lub dom, którego jesteś właścicielem, wchodzi do masy upadłości i co do zasady sprzedaje je syndyk. Jeśli w nim mieszkałeś, na Twój wniosek sędzia-komisarz wydziela z ceny sprzedaży kwotę na wynajem mieszkania na 12 do 24 miesięcy. Mieszkanie wynajmowane nie wchodzi do masy upadłości.

Więcej: Co z mieszkaniem w upadłości konsumenckiej.

Sytuacja Najdłuższy okres planu
zwykle 36 miesięcy
spłacisz co najmniej 50% długów objętych planem 2 lata
spłacisz co najmniej 70% długów objętych planem 1 rok
doprowadziłeś do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo od 36 do 84 miesięcy

Jeśli trwale nie możesz niczego spłacać, na przykład z powodu ciężkiej choroby, sąd umarza długi bez planu. Jeśli ta sytuacja jest przejściowa, sąd umarza długi warunkowo. Przez 5 lat składasz coroczne sprawozdania, a wierzyciel może w tym czasie wnieść o ustalenie planu.

Sąd odmówi umorzenia, jeśli celowo doprowadziłeś do niewypłacalności albo w ostatnich 10 latach umorzono Ci długi w innej upadłości, chyba że przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne.

Więcej: Plan spłaty i umorzenie długów oraz Nie dajesz rady płacić rat planu spłaty.

Sąd może umorzyć długi powstałe przed ogłoszeniem upadłości: kredyty, chwilówki, karty, zaległości w ZUS i urzędzie skarbowym, czynsz, długi po firmie i z poręczeń. Nie umorzy między innymi alimentów, grzywien orzeczonych przez sąd, obowiązku naprawienia szkody orzeczonego przez sąd i długów, które celowo zataiłeś.

Umorzenie nie zwalnia Twojego poręczyciela ani współkredytobiorcy.

Więcej: Jakie długi obejmuje upadłość konsumencka.

  • opłata od wniosku: 30 zł,
  • koszty postępowania, w tym wynagrodzenie syndyka: pokrywane z Twojego majątku, a gdy go brakuje, tymczasowo przez Skarb Państwa,
  • koszty pokryte przez Skarb Państwa sąd zwykle uwzględnia w planie spłaty, jeśli pozwalają na to Twoje możliwości.

Więcej: Ile kosztuje upadłość konsumencka.

Postanowienia w Twojej sprawie są ogłaszane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który każdy może bezpłatnie przeglądać. Dane nie znikają od razu:

  • po wykonaniu planu i umorzeniu długów albo po umorzeniu bez planu przestają być widoczne po 3 latach,
  • po warunkowym umorzeniu: po 3 latach od upływu 5-letniego okresu warunkowego,
  • jeśli sąd uchyli plan spłaty: po 10 latach.

Uwaga

Te zachowania mogą przedłużyć plan spłaty, doprowadzić do jego uchylenia albo do odmowy umorzenia długów:

  • zatajenie majątku albo któregoś z wierzycieli,
  • celowe niepłacenie długów lub trwonienie majątku przed złożeniem wniosku,
  • brak współpracy z syndykiem,
  • niepłacenie rat planu lub niezłożenie corocznego sprawozdania,
  • sprzedaż lub darowanie majątku w czasie planu bez zgody sądu.

Więcej: Twoje obowiązki w upadłości konsumenckiej.

  1. Spisz wszystkich wierzycieli: komu, ile i od kiedy jesteś winien.
  2. Zbierz umowy kredytów i pożyczek, pisma od wierzycieli, komornika i z sądu.
  3. Policz swoje dochody i stałe wydatki z ostatnich 6 miesięcy.
  4. Spisz swój majątek, także samochód, udziały i oszczędności.

Z takimi informacjami łatwiej ocenić, czy upadłość konsumencka to dla Ciebie właściwa droga.

Ten przewodnik pokazuje najważniejsze etapy w skrócie. Jeśli chcesz przeczytać o nich dokładniej, przygotowaliśmy bezpłatny e-book „SBS: Nowy start. Upadłość konsumencka”. To 83 strony napisane prostym językiem: od pytania, czy upadłość jest dla Ciebie, przez wniosek i pracę syndyka, po plan spłaty i życie po oddłużeniu.

Najczęstsze pytania

Ile trwa upadłość konsumencka?

Zwykle kilka lat. Najpierw syndyk sprzedaje majątek. Jeśli go nie masz, ten etap jest krótki. Potem przez okres planu spłacasz raty, najczęściej do 36 miesięcy. Czas przed ustaleniem planu, liczony od 6 miesięcy po ogłoszeniu upadłości, może zostać zaliczony do okresu planu.

Czy mogę ogłosić upadłość, jeśli nie mam żadnego majątku?

Tak. Brak majątku nie jest przeszkodą. Koszty postępowania tymczasowo pokrywa wtedy Skarb Państwa. Warunkiem jest niewypłacalność, a nie posiadanie majątku.

Czy upadłość obejmie też długi mojego męża lub żony?

Nie. Upadłość dotyczy tylko Ciebie. Jeśli oboje jesteście niewypłacalni, każde z was składa osobny wniosek. Z dniem ogłoszenia upadłości między wami powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny w całości trafia do masy upadłości.

Czy informacja o upadłości jest publiczna?

Tak. Postanowienia sądu są ogłaszane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który każdy może przeglądać bezpłatnie. Po wykonaniu planu i umorzeniu długów Twoje dane przestają być tam widoczne po 3 latach.

Czy w trakcie upadłości mogę wyjechać za granicę?

Co do zasady tak. Sędzia-komisarz może jednak postanowić, że nie opuścisz Polski bez jego zgody. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie.

Podstawa prawna

Stan prawny: 11 listopada 2026

Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny

Stan prawny
Aktualizacja
Firma
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń
NIP
9223071467
REGON
521020692

Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.

Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń