Dla osób prywatnych
Ktoś wziął kredyt na Twoje dane: jak się bronić i zastrzec PESEL
Kradzież tożsamości zdarza się częściej, niż się wydaje. Ktoś może wziąć pożyczkę na Twoje dane, a pisma przychodzą do Ciebie. Wyjaśniamy, co zrobić od razu i jak się bronić.
Najważniejsze w skrócie
- Za umowę, której nie zawarłeś, co do zasady nie odpowiadasz. To wierzyciel musi wykazać, że to Ty ją podpisałeś.
- Od razu zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel, na stronie gov.pl albo w urzędzie gminy. To bezpłatne.
- Jeśli w chwili zawarcia umowy Twój PESEL był zastrzeżony, bank nie może żądać od Ciebie zapłaty ani sprzedać tego długu.
- Zgłoś sprawę na policję i napisz reklamację do firmy, która udzieliła pożyczki.
- Jeśli dostaniesz nakaz zapłaty za cudzy dług, złóż sprzeciw w ciągu 2 tygodni.
Na czym polega problem
Dział zatytułowany „Na czym polega problem”Kradzież tożsamości to sytuacja, w której ktoś posługuje się Twoimi danymi, na przykład imieniem, nazwiskiem, numerem PESEL i numerem dowodu. Może w ten sposób wziąć pożyczkę przez internet, kupić telefon na raty albo zawrzeć umowę z operatorem.
Dowiadujesz się o tym zwykle po kilku miesiącach: z wezwania do zapłaty, telefonu windykatora, odmowy kredytu w banku albo nakazu zapłaty z sądu.
Czy musisz płacić
Dział zatytułowany „Czy musisz płacić”Co do zasady nie. Za umowę odpowiada ten, kto ją zawarł. Jeśli ktoś podszył się pod Ciebie, umowa nie zobowiązuje Cię do zapłaty.
To wierzyciel musi udowodnić, że to Ty zawarłeś umowę. Ty nie musisz udowadniać, że jej nie zawierałeś. Warto jednak zebrać dowody, które pomogą w sporze.
Podstawa: art. 6 Kodeksu cywilnego.
Nie wpłacaj ani złotówki
Nie płać nawet małej kwoty „żeby mieć spokój”. Wpłata może zostać uznana za przyznanie, że dług jest Twój. Nie podpisuj ugody ani oświadczeń o uznaniu długu.
Co zrobić od razu
Dział zatytułowany „Co zrobić od razu”- Zastrzeż numer PESEL. Zrobisz to w aplikacji mObywatel, przez stronę gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy. To bezpłatne. Zastrzeżenie możesz później czasowo cofnąć, gdy sam będziesz brać kredyt.
- Zastrzeż dowód osobisty, jeśli go zgubiłeś albo ktoś go ukradł.
- Zgłoś sprawę na policję. Podszywanie się pod inną osobę i wyłudzenie pożyczki to przestępstwa. Poproś o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia.
- Napisz reklamację do firmy, która udzieliła pożyczki. Napisz, że nie zawierałeś umowy. Poproś o kopię umowy, dane, na które wypłacono pieniądze, i numer rachunku. Dołącz kopię zawiadomienia na policję.
- Sprawdź rejestry. Pobierz raport z BIK i informacje z biur informacji gospodarczej. Zobacz Wpis do rejestru dłużników (BIG).
Podstawa: art. 190a § 2 i art. 286 § 1 Kodeksu karnego oraz art. 23a ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Jak chroni Cię zastrzeżony PESEL
Dział zatytułowany „Jak chroni Cię zastrzeżony PESEL”Bank przed zawarciem umowy kredytu, pożyczki, leasingu albo założeniem konta musi sprawdzić w rejestrze zastrzeżeń, czy Twój PESEL jest zastrzeżony.
Jeśli w chwili zawarcia umowy Twój PESEL był zastrzeżony, bank nie może żądać od Ciebie zapłaty z tej umowy. Nie może też sprzedać takiego długu firmie windykacyjnej.
Zastrzeżenie chroni na przyszłość. Nie obejmuje umów zawartych, zanim zastrzegłeś PESEL. Wtedy bronisz się innymi dowodami.
Podstawa: art. 105d ust. 1 i 3 Prawa bankowego.
Przykład
Pani Monika dostała wezwanie od firmy pożyczkowej na 2400 zł. Nigdy nie brała tam pożyczki. Tego samego dnia zastrzegła PESEL w mObywatelu, zgłosiła sprawę na policję i wysłała reklamację. Firma przesłała umowę: pieniądze wypłacono na rachunek, którego pani Monika nie miała. Firma wycofała żądanie. Przykład jest poglądowy.
Gdy dostaniesz nakaz zapłaty
Dział zatytułowany „Gdy dostaniesz nakaz zapłaty”Jeśli wierzyciel poszedł do sądu, możesz dostać nakaz zapłaty. Sąd wydaje go bez sprawdzania, czy umowę zawarłeś Ty. Dlatego musisz zareagować.
Złóż sprzeciw w ciągu 2 tygodni od doręczenia. Napisz w nim, że nie zawierałeś umowy. Dołącz kopię zawiadomienia na policję, reklamacji i potwierdzenie zastrzeżenia PESEL. Poproś, żeby wierzyciel przedstawił dowody, na przykład umowę, nagranie weryfikacji, numer rachunku, na który wypłacono pieniądze.
Pomocny może być Generator sprzeciwu EPU. Więcej: Nakaz zapłaty: jak się bronić i kalkulator terminu na sprzeciw.
Jeśli zamiast nakazu przyszedł pozew, zobacz Dostałeś pozew o zapłatę.
Podstawa: art. 505 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
Gdy komornik już działa
Dział zatytułowany „Gdy komornik już działa”Jeśli o cudzym długu dowiadujesz się dopiero od komornika, prawdopodobnie nakaz zapłaty się uprawomocnił. Może się tak stać, gdy pismo z sądu trafiło pod stary albo fałszywy adres.
Wtedy liczy się czas. Sprawdź, kiedy i na jaki adres sąd doręczał pismo. Jeśli doręczenie było wadliwe, możesz żądać ponownego doręczenia i złożyć sprzeciw. Zobacz Dostałeś pismo od komornika.
Jak się chronić na przyszłość
Dział zatytułowany „Jak się chronić na przyszłość”- trzymaj PESEL zastrzeżony i cofaj zastrzeżenie tylko na czas, gdy sam bierzesz kredyt,
- nie wysyłaj zdjęć dowodu osobistego przez komunikatory ani na nieznane strony,
- włącz powiadomienia w BIK o zapytaniach kredytowych na Twój PESEL,
- uważaj na SMS-y i maile z prośbą o „dopłatę” albo „weryfikację danych”.
Co przygotować
Dział zatytułowany „Co przygotować”- wezwania, pisma od windykatora i z sądu, z kopertami,
- potwierdzenie zastrzeżenia PESEL i jego datę,
- kopię zawiadomienia na policję,
- reklamację do firmy i odpowiedź, jeśli przyszła,
- raport z BIK i biur informacji gospodarczej.
Z tymi dokumentami możesz skontaktować się z SBS Legal. Przygotujemy reklamację, sprzeciw od nakazu zapłaty albo pismo do komornika.
Informacja prawna: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Sposób obrony zależy od dat, dokumentów i etapu sprawy.
Najczęstsze pytania
Czy muszę spłacić pożyczkę, której nie brałem?
Co do zasady nie. Odpowiada ten, kto zawarł umowę. Wierzyciel musi wykazać, że to Ty ją zawarłeś. Nie wpłacaj niczego, nawet drobnej kwoty.
Jak zastrzec PESEL?
W aplikacji mObywatel, przez stronę gov.pl albo osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Zastrzeżenie jest bezpłatne i możesz je czasowo cofnąć, gdy sam chcesz wziąć kredyt.
Czy zastrzeżenie PESEL działa wstecz?
Nie. Chroni przed umowami zawartymi po zastrzeżeniu. Przy umowie zawartej wcześniej bronisz się innymi dowodami, na przykład zgłoszeniem na policję i brakiem Twojego podpisu.
Co jeśli przyszedł nakaz zapłaty za cudzy dług?
Złóż sprzeciw w ciągu 2 tygodni od doręczenia. Napisz, że nie zawierałeś umowy, i dołącz kopię zgłoszenia na policję.
Czy mogę sprawdzić, czy ktoś wziął coś na moje dane?
Tak. Pobierz raport z BIK oraz informacje o sobie z biur informacji gospodarczej, na przykład KRD, ERIF i BIG InfoMonitor. Zobaczysz w nich kredyty i zaległości przypisane do Twojego PESEL.
Zgubiłem dowód osobisty. Co zrobić?
Zgłoś utratę dowodu w urzędzie gminy albo w mObywatelu i od razu zastrzeż PESEL. Utrata dokumentu to częsta przyczyna kradzieży tożsamości.
Podstawa prawna
Stan prawny: 11 listopada 2026
- art. 105d ust. 1 i 3: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, z późn. zm.)
- art. 23a ust. 1: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384, z późn. zm.)
- art. 6: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
- art. 190a § 2 i art. 286 § 1: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2026 r. poz. 1342, z późn. zm.)
- art. 505 § 1: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, z późn. zm.)
Autor: Damian Sobońdoradca restrukturyzacyjny
- Stan prawny
- Aktualizacja
- Firma
- Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego
Damian Soboń - NIP
- 9223071467
- REGON
- 521020692
Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, ul. Legionów 10, 22-400 Zamość.
Wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
© 2026 Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń
Pliki cookies
Za Twoją zgodą używamy cookies Google: do statystyk odwiedzin i do sprawdzania, jak działają nasze reklamy w Google. Bez zgody nie zapisujemy cookies, a Google dostaje tylko informację o wizycie, bez identyfikatora. Strona działa tak samo. Wybór zmienisz w stopce. Więcej w polityce prywatności.
Bezpłatny e-book
SBS: Nowy start.Upadłość konsumencka
Poradnik dla osób, które nie dają rady spłacać długów. Prostym językiem, bez żargonu prawniczego.
Sprawdź skrzynkę
Wysłaliśmy wiadomość na adres . Kliknij w niej przycisk „Potwierdzam zapis”. Zaraz potem pobierzesz e-book.
Nie widzisz wiadomości? Zajrzyj do folderu „Spam” albo „Oferty”. Link jest ważny 48 godzin.