# Restrukturyzacja firmy: od czego zacząć, gdy brakuje na spłatę długów

Restrukturyzacja pozwala firmie ułożyć się z wierzycielami i dalej działać. Wyjaśniamy, kiedy ma sens, czym różnią się jej cztery rodzaje i jak przygotować się do pierwszej rozmowy z doradcą.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/restrukturyzacja/od-czego-zaczac/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 1 listopada 2026
- Odbiorca: Dla przedsiębiorców
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Restrukturyzacja to sposób na to, żeby firma spłaciła długi na nowych zasadach i dalej działała. Wierzyciele głosują nad układem, a sąd go zatwierdza.
- Możesz z niej skorzystać, gdy firma już nie płaci długów albo widać, że wkrótce przestanie. Nie musisz czekać na komornika.
- Najważniejsze pytanie brzmi, czy firma po zmianach zarobi na bieżące koszty i na raty dla wierzycieli.
- Są cztery rodzaje restrukturyzacji. Różnią się udziałem sądu, poziomem ochrony przed egzekucją i tym, kto zarządza firmą.
- Restrukturyzacja nie zwalnia poręczycieli. Jeśli osobiście poręczyłeś kredyt firmy, tę sprawę trzeba rozwiązać osobno.

## Na czym polega restrukturyzacja

Twoja firma ma długi, których nie spłaci w terminie. Zamiast czekać na pozwy i komornika, proponujesz
**wierzycielom** (firmom i urzędom, którym jesteś winien pieniądze) nowe zasady spłaty. Na przykład raty,
odroczenie terminu albo umorzenie części długu.

Takie porozumienie to **[układ](/wiedza/slownik/uklad/)**. Wierzyciele głosują nad nim. Jeśli wymagana większość
jest za, a sąd zatwierdzi układ, obowiązuje on także tych, którzy byli przeciw. Firma przez cały czas działa
i zarabia na raty.

Celem restrukturyzacji jest uniknięcie upadłości firmy. Jednocześnie prawo chroni interesy wierzycieli, dlatego
cały proces nadzoruje sąd albo licencjonowany [doradca restrukturyzacyjny](/wiedza/slownik/doradca-restrukturyzacyjny/).

Podstawa: art. 2 i art. 3 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Czy to droga dla Twojej firmy

Sprawdź trzy sprawy.

**1. Prowadzisz firmę.** Restrukturyzacja jest dla przedsiębiorców: jednoosobowych działalności, spółek cywilnych,
osobowych i kapitałowych. Banki, ubezpieczyciele i niektóre inne instytucje finansowe mają odrębne zasady.

**2. Firma ma problem z płaceniem albo za chwilę go będzie miała.** Prawo mówi tu
o [niewypłacalności](/wiedza/slownik/niewyplacalnosc/) (firma przestała regularnie płacić długi; jeśli opóźnienia
przekraczają 3 miesiące, zakłada się, że jest niewypłacalna) albo
o [zagrożeniu niewypłacalnością](/wiedza/slownik/zagrozenie-niewyplacalnoscia/) (widać, że wkrótce przestanie płacić).

**3. Firma po zmianach może zarabiać.** To najważniejszy warunek. Jeśli firma co miesiąc traci pieniądze,
samo rozłożenie starych długów na raty nie pomoże. W dwóch rodzajach restrukturyzacji (układowej i sanacji)
musisz wręcz wykazać, że firma pokryje bieżące koszty i nowe rachunki.

Podstawa: art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 8 Prawa restrukturyzacyjnego, art. 11 ust. 1 i 1a Prawa upadłościowego.

> **Przykład**
>
> Pan Marek prowadzi firmę transportową. Duży zleceniodawca upadł i nie zapłacił za trzy miesiące pracy. Firma ma
> dziś 450 tys. zł długów u dostawców paliwa, w leasingu i w urzędzie skarbowym. Ciężarówki jeżdżą, klienci zostali,
> ale na spłatę wszystkiego naraz brakuje pieniędzy.
>
> Z doradcą pan Marek liczy, ile firma zarobi w ciągu roku. Wychodzi, że po opłaceniu bieżących kosztów zostaje
> około 15 tys. zł miesięcznie na raty. To podstawa propozycji dla wierzycieli. Sporów z wierzycielami prawie nie ma,
> więc wybiera najprostszą drogę: postępowanie o zatwierdzenie układu.
>
> To przykład poglądowy. W każdej firmie wybór zależy od jej finansów i sytuacji z wierzycielami.

## Cztery rodzaje restrukturyzacji

Prawo przewiduje cztery postępowania. Wybór zależy głównie od tego, jak duże są spory z wierzycielami
i jak głębokich zmian potrzebuje firma.

<table tabindex="0" aria-label="Rodzaje restrukturyzacji">
  <thead>
    <tr>
      <th scope="col">Postępowanie</th>
      <th scope="col">Kiedy się sprawdza</th>
    </tr>
  </thead>
  <tbody>
    <tr>
      <td><a href="/wiedza/restrukturyzacja/zatwierdzenie-ukladu/">Postępowanie o zatwierdzenie układu</a> (PZU)</td>
      <td>Sporów z wierzycielami jest niewiele (najwyżej 15% sumy długów). Głosy zbierasz sam z nadzorcą układu, sąd tylko zatwierdza wynik. Zwykle najszybsze i najtańsze.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><a href="/wiedza/slownik/przyspieszone-postepowanie-ukladowe/">Przyspieszone postępowanie układowe</a></td>
      <td>Sporów jest niewiele, ale potrzebujesz ochrony sądu od samego początku. Sąd otwiera postępowanie i wyznacza nadzorcę sądowego.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><a href="/wiedza/slownik/postepowanie-ukladowe/">Postępowanie układowe</a></td>
      <td>Sporne długi przekraczają 15% sumy długów. Spory trzeba najpierw uporządkować w spisie wierzytelności.</td>
    </tr>
    <tr>
      <td><a href="/wiedza/restrukturyzacja/sanacja/">Postępowanie sanacyjne</a></td>
      <td>Firma potrzebuje głębokiej przebudowy: zakończenia niekorzystnych umów, zwolnień, sprzedaży części majątku. Zarząd zwykle przejmuje zarządca.</td>
    </tr>
  </tbody>
</table>

Wierzytelność sporna to dług, którego wysokość albo istnienie kwestionujesz, na przykład faktura za wadliwy towar.
Liczy się kwota sporów, a nie ich liczba.

Podstawa: art. 2 i art. 3 ust. 2 do 6 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Co daje restrukturyzacja

**Ochrona przed komornikiem.** Trwające egzekucje zostają zawieszone, a nowe są niedopuszczalne. W PZU dzieje się to
od [obwieszczenia](/wiedza/slownik/obwieszczenie/) w [Krajowym Rejestrze Zadłużonych](/wiedza/slownik/krajowy-rejestr-zadluzonych/)
(KRZ, internetowy rejestr prowadzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości). W pozostałych postępowaniach od dnia,
w którym sąd je otworzy. Szczegóły, także o zajętym koncie, opisujemy w artykule
[Komornik zajął konto firmowe](/wiedza/restrukturyzacja/zajete-konto-firmowe/).

**Ochrona ważnych umów.** Wynajmujący lokal, leasingodawca, bank prowadzący rachunek albo udzielający kredytu
nie mogą wypowiedzieć umowy tylko z powodu starych zaległości. Warunek: nowe rachunki płacisz na bieżąco.

**Czas i porządek.** Zamiast prowadzić osobne rozmowy z każdym wierzycielem, przedstawiasz wszystkim jedną propozycję.
Decyduje większość, a nie najbardziej uparty wierzyciel.

Podstawa: art. 226e, art. 256, art. 259, art. 278 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Czego restrukturyzacja nie zmieni

- **Bieżące rachunki płacisz normalnie.** Układ obejmuje stare długi. Pensje, czynsz, nowe faktury, bieżące podatki
  i składki płacisz w terminie.
- **ZUS dostaje całość.** Składki i inne należności ZUS możesz rozłożyć na raty albo odroczyć, ale nie zmniejszysz kwoty.
- **Poręczenia zostają.** Jeśli osobiście [poręczyłeś](/wiedza/slownik/poreczenie/) kredyt albo leasing firmy,
  wierzyciel nadal może żądać od Ciebie pełnej kwoty. To samo dotyczy hipoteki na Twoim prywatnym mieszkaniu
  ustanowionej za dług firmy.

Podstawa: art. 160 ust. 1 i art. 167 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Jak zacząć krok po kroku

1. **Zbierz liczby.** Lista wszystkich długów, stan konta, wpływy i wydatki z ostatnich miesięcy, prognoza na najbliższy rok.
2. **Porozmawiaj z doradcą restrukturyzacyjnym.** Ocenicie, czy firma może zarabiać i który rodzaj postępowania pasuje.
3. **Przygotuj propozycje dla wierzycieli.** Ile każdy dostanie, kiedy i z jakich pieniędzy.
4. **Uruchom wybrane postępowanie.** Umowa z nadzorcą układu (w PZU) albo wniosek do sądu (w pozostałych).
5. **Rozmawiaj z największymi wierzycielami.** Ich głos często przesądza o przyjęciu układu.
6. **Głosowanie i zatwierdzenie.** Po przyjęciu układu przez wierzycieli sąd sprawdza go i zatwierdza.
7. **Spłata.** Płacisz raty zgodnie z układem, a nowe rachunki na bieżąco.

O tym, ile to kosztuje, piszemy w artykule [Ile kosztuje restrukturyzacja firmy](/wiedza/restrukturyzacja/koszty/).

## Jeśli zarządzasz spółką

Członek zarządu spółki musi złożyć **wniosek o upadłość w ciągu 30 dni** od dnia, w którym spółka stała się
niewypłacalna. Jeśli tego nie zrobi, może osobiście odpowiadać za szkodę wierzycieli.

Od tej odpowiedzialności możesz się uwolnić, jeśli w tym terminie sąd otworzył postępowanie restrukturyzacyjne
albo zatwierdził układ w PZU. Samo rozpoczęcie rozmów z doradcą nie wystarcza. Dlatego przy spółce decyzję
o restrukturyzacji podejmij szybko. Więcej w artykule
[Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki](/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/za-dlugi-spolki/).

Podstawa: art. 21 ust. 1 do 3 Prawa upadłościowego.

## Co jeśli się nie uda

Jeśli wierzyciele nie przyjmą układu, sąd umarza postępowanie albo odmawia zatwierdzenia układu. Ochrona przed
egzekucją wygasa. Po nieudanym PZU możesz w krótkim terminie złożyć uproszczony wniosek o sanację albo o upadłość.

Dlatego przed startem ustal z doradcą plan awaryjny: co zrobisz, jeśli kluczowy wierzyciel będzie przeciw.

Podstawa: art. 226h i art. 325 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Co przygotować na pierwszą rozmowę

- listę wierzycieli z kwotami, także ZUS, urzędu skarbowego, banków i leasingów,
- informację o sporach z wierzycielami (o co i na jaką kwotę),
- dane o egzekucjach: komornicy, sygnatury, zajęte rachunki,
- listę zabezpieczeń: hipoteki, zastawy, weksle, Twoje osobiste poręczenia,
- ostatnie wyniki finansowe i wyciągi z konta,
- prognozę wpływów i wydatków na najbliższe 12 miesięcy,
- listę najważniejszych umów: najem, leasing, kredyty, kluczowi klienci.

Z tymi informacjami możesz [skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/). Sprawdzimy, czy restrukturyzacja pasuje
do sytuacji Twojej firmy i który jej rodzaj warto rozważyć.

## Najczęstsze pytania

### Czy restrukturyzacja to to samo co upadłość?

Nie. Restrukturyzacja ma uratować firmę, która może dalej zarabiać. Upadłość kończy się zwykle sprzedażą majątku i spłatą wierzycieli z uzyskanych pieniędzy.

### Czy mogę zacząć restrukturyzację, zanim firma przestanie płacić?

Tak. Wystarczy, że firma jest zagrożona niewypłacalnością, czyli widać, że wkrótce przestanie płacić. Wczesny start daje więcej możliwości.

### Czy w czasie restrukturyzacji nadal prowadzę firmę?

W trzech rodzajach restrukturyzacji tak, pod kontrolą nadzorcy. W sanacji zarząd zwykle przejmuje zarządca wyznaczony przez sąd.

### Czy restrukturyzacja zatrzyma komornika?

Tak, ale dopiero od określonego momentu: obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych albo otwarcia postępowania przez sąd. Sama umowa z doradcą nie zatrzymuje egzekucji.

### Czy mogę zmniejszyć dług wobec ZUS?

Nie. Składki i inne należności ZUS możesz rozłożyć na raty albo odroczyć, ale spłacasz je w całości.

### Co jeśli wierzyciele nie przyjmą układu?

Postępowanie się kończy, a ochrona przed egzekucją wygasa. Dlatego przed startem warto omówić z doradcą plan awaryjny, na przykład inny rodzaj restrukturyzacji albo upadłość.

## Podstawa prawna

- art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 8: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 160 ust. 1 i art. 167 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 226e, art. 256, art. 259, art. 278 i art. 312: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 226h i art. 325 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1 do 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
