# Układ konsumencki, czyli układ na zgromadzeniu wierzycieli

Jeśli masz stałe dochody i chcesz zachować majątek, zamiast upadłości możesz zaproponować wierzycielom układ. Wyjaśniamy, jak działa to postępowanie i kiedy ma sens.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/upadlosc-konsumencka/uklad-konsumencki/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 31 października 2026
- Odbiorca: Dla osób prywatnych
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Układ na zgromadzeniu wierzycieli to postępowanie dla niewypłacalnej osoby prywatnej. Wniosek składasz do sądu upadłościowego.
- Sąd otworzy postępowanie, jeśli Twoje możliwości zarobkowe pozwalają pokryć jego koszty i wykonać układ.
- Z wnioskiem płacisz zaliczkę równą przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw.
- Układ zawiera się zwykle na najwyżej 5 lat. Dłużej, gdy obejmuje na przykład kredyt hipoteczny albo przewiduje zachowanie mieszkania.
- Układ musi przyjąć większość wierzycieli. Jeśli go nie przyjmą, sąd umarza postępowanie.

## Czym jest układ konsumencki

**Układ** to umowa z wierzycielami o tym, jak spłacisz długi: na przykład w ratach, z odroczeniem albo
z częściowym umorzeniem. W postępowaniu dla osób prywatnych układ zawiera się na **zgromadzeniu
wierzycieli**, czyli spotkaniu, na którym wierzyciele głosują nad Twoją propozycją. Potocznie mówi się
o nim „układ konsumencki”.

Najważniejsza różnica wobec upadłości: w układzie nie ma [syndyka](/wiedza/upadlosc-konsumencka/syndyk/), który sprzedaje Twój majątek. Spłacasz
długi z bieżących dochodów według przyjętego planu.

## Kto może skorzystać

Wniosek o otwarcie postępowania może złożyć osoba prywatna, która nie prowadzi działalności gospodarczej
i stała się **niewypłacalna**, czyli nie płaci w terminie swoich wymagalnych długów.

Sąd otworzy postępowanie, jeśli Twoje możliwości zarobkowe i sytuacja zawodowa wskazują, że:

- pokryjesz koszty postępowania,
- możesz zawrzeć układ z wierzycielami i go wykonać.

Sąd może też sam skierować Cię do tego postępowania, gdy złożysz wniosek o upadłość. Możesz temu zapobiec:
wystarczy, że we wniosku o upadłość oświadczysz, że nie zgadzasz się na udział w postępowaniu o zawarcie układu.

## Koszty

- **Zaliczka na wydatki postępowania.** Płacisz ją razem z wnioskiem. Wynosi tyle, ile przeciętne miesięczne
  wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w trzecim kwartale poprzedniego roku (dane GUS). Bez zaliczki
  sąd zwróci wniosek.
- **Opłata od wniosku.** Opłata podstawowa, obecnie 30 zł.
- **Wynagrodzenie nadzorcy sądowego.** Zależy od tego, ile wierzyciele dostaną w układzie. Składa się
  z opłaty wstępnej (połowa przeciętnego wynagrodzenia) i części pobieranej przy każdej wpłacie dla
  wierzycieli.

## Jak przebiega postępowanie

1. **Wniosek.** Składasz go do sądu upadłościowego razem ze wstępnymi propozycjami układowymi i zaliczką.
2. **Otwarcie postępowania.** Sąd wydaje postanowienie i wyznacza **nadzorcę sądowego**, czyli
   licencjonowanego doradcę restrukturyzacyjnego, który prowadzi postępowanie. Postanowienie jest
   obwieszczane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
3. **Przygotowanie układu.** W ciągu 30 dni nadzorca razem z Tobą przygotowuje propozycje układowe,
   sporządza spis wierzytelności i zwołuje zgromadzenie wierzycieli.
4. **Głosowanie.** Zgromadzenie musi się odbyć najpóźniej 3 miesiące od otwarcia postępowania (4 miesiące,
   gdy sąd skierował Cię do układu z wniosku o upadłość).
5. **Zatwierdzenie.** Jeśli wierzyciele przyjmą układ, nadzorca składa do sądu wniosek o jego zatwierdzenie.
6. **Wykonanie.** Spłacasz raty za pośrednictwem nadzorcy wykonania układu.

> **Informacja**
>
> Z dniem otwarcia postępowania egzekucje komornicze dotyczące długów objętych układem z mocy prawa ulegają
> zawieszeniu. Wynika to z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego, które stosuje się tu odpowiednio.

## Na jak długo zawiera się układ

Układ zawiera się na okres **do 5 lat**. Może trwać dłużej:

- w części dotyczącej długów zabezpieczonych na majątku, na przykład kredytu z hipoteką,
- gdy masz nieruchomość, w której mieszkasz Ty lub osoby na Twoim utrzymaniu, a układ przewiduje jej zachowanie.

Dla porównania: w upadłości mieszkanie co do zasady sprzedaje syndyk. Wyjaśniamy to w artykule
[Co z mieszkaniem w upadłości konsumenckiej](/wiedza/upadlosc-konsumencka/mieszkanie/).

## Kiedy sąd umarza postępowanie

Sąd umarza postępowanie, jeśli:

- nie wykonujesz swoich obowiązków,
- Twoje aktualne możliwości zarobkowe nie wskazują, że pokryjesz koszty i wykonasz układ,
- w ciągu 6 miesięcy od otwarcia nadzorca nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu.

> **Uwaga**
>
> Układ wymaga zgody wierzycieli i regularnych dochodów przez kilka lat. Zanim złożysz wniosek, policz,
> jaką ratę realnie udźwigniesz. Porównaj też układ z upadłością. Pomoże Ci w tym artykuł
> [Kto może ogłosić upadłość konsumencką](/wiedza/upadlosc-konsumencka/kto-moze-oglosic/).

## Najczęstsze pytania

### Czy wszyscy wierzyciele muszą się zgodzić na układ?

Nie. Układ jest przyjęty, gdy głosuje za nim większość głosujących wierzycieli, którzy mają łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności głosujących. Przyjęty i zatwierdzony układ obejmuje także wierzycieli, którzy głosowali przeciw.

### Czy w układzie zachowam mieszkanie?

W układzie nie ma syndyka, który sprzedaje majątek. Układ może przewidywać zachowanie mieszkania, a wtedy może trwać dłużej niż 5 lat. Musi go jednak przyjąć większość wierzycieli, a Ty musisz mieć dochody na raty.

### Co jeśli złożę wniosek o upadłość, a sąd skieruje mnie do układu?

Sąd może to zrobić, chyba że we wniosku o upadłość oświadczysz, że nie zgadzasz się na udział w postępowaniu o zawarcie układu. Gdy postępowanie układowe zostanie umorzone, sąd rozpozna Twój wniosek o upadłość.

## Podstawa prawna

- art. 491²⁵ ust. 1-3 i 5: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491²⁶ ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491²⁷ ust. 1, art. 491²⁸ ust. 1, art. 491³⁰, art. 491³¹ ust. 2: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491³³, art. 491³⁴, art. 491³⁵ ust. 1, art. 491³⁶ ust. 1, art. 491³⁸: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 119 ust. 1 w zw. z art. 491³⁸ Prawa upadłościowego: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 278 ust. 1 w zw. z art. 491³⁸ Prawa upadłościowego: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 76a pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 3: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
