# Narzędzia pracy i rzeczy chronione w upadłości

Syndyk nie zabiera wszystkiego. Część rzeczy nie wchodzi do masy upadłości, bo nie mógłby ich zająć nawet komornik. Wyjaśniamy, gdzie przebiega ta granica.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/upadlosc-konsumencka/narzedzia-pracy/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 31 października 2026
- Odbiorca: Dla osób prywatnych
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Do masy upadłości nie wchodzą rzeczy, których nie można zająć w egzekucji komorniczej.
- Chronione są narzędzia i inne przedmioty niezbędne do Twojej osobistej pracy zarobkowej, ale bez pojazdów mechanicznych.
- Chronione są też podstawowe sprzęty domowe, ubrania, przedmioty do nauki i rzeczy niezbędne ze względu na niepełnosprawność.
- O ochronie decyduje niezbędność rzeczy. Sprzęt tylko przydatny albo wyjątkowo drogi może trafić do masy.

## Zasada: co chroni przed komornikiem, chroni też przed syndykiem

Do **masy upadłości**, czyli majątku, którym zarządza i który sprzedaje syndyk, nie wchodzi mienie wyłączone
spod egzekucji według Kodeksu postępowania cywilnego. Prościej: jeśli komornik nie mógłby czegoś zająć,
syndyk też tego nie sprzeda.

## Narzędzia pracy

Chronione są **narzędzia i inne przedmioty niezbędne do Twojej osobistej pracy zarobkowej**, a także
surowce potrzebne do produkcji na jeden tydzień. Ochrona nie obejmuje pojazdów mechanicznych.

Mogą to być na przykład:

- komputer, na którym pracujesz zdalnie, programujesz albo projektujesz,
- narzędzia rzemieślnika, który sam wykonuje usługi,
- maszyna do szycia krawcowej, sprzęt fryzjerski lub kosmetyczny,
- instrument zawodowego muzyka,
- aparat fotograficzny zawodowego fotografa.

Muszą być spełnione dwa warunki:

1. **Niezbędność.** Bez tej rzeczy nie możesz wykonywać pracy. Nie wystarczy, że ją ułatwia.
2. **Osobista praca.** Rzecz służy Twojej pracy, a nie pracy osób, które zatrudniasz.

> **Uwaga**
>
> Pojazdy mechaniczne są wprost wyłączone z tej ochrony. Samochód, którym dojeżdżasz do pracy albo do
> klientów, co do zasady wchodzi do masy upadłości. Szczegóły w artykule
> [Samochód w upadłości konsumenckiej](/wiedza/upadlosc-konsumencka/samochod/).

## Inne rzeczy, które zostają

Poza narzędziami pracy nie wchodzą do masy między innymi:

- **Podstawowe wyposażenie domu**, niezbędne dla Ciebie i domowników: lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik
  lub mikrofalówka, płyta grzewcza, łóżka, stół i krzesła, po jednym źródle światła na pokój. Wyjątek: rzeczy,
  których wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych rzeczy danego rodzaju.
- **Pościel, bielizna i codzienne ubrania** w potrzebnej liczbie oraz ubranie potrzebne do pracy.
- **Przedmioty do nauki**, dokumenty osobiste, odznaczenia i przedmioty do praktyk religijnych.
- **Przedmioty codziennego użytku**, które dałoby się sprzedać tylko znacznie poniżej wartości, a dla Ciebie
  mają dużą wartość użytkową.
- **Przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność** Twoją lub członków rodziny.

Zgromadzenie wierzycieli może też uchwałą wyłączyć z masy inne rzeczy.

## Narzędzia pracy męża lub żony

Jeśli Twój mąż lub żona prowadzi działalność, przedmioty służące **wyłącznie** jemu lub jej do tej działalności
nie wchodzą do masy, nawet jeśli są w majątku wspólnym. Wyjątek: rzeczy kupione do majątku wspólnego
w ciągu 2 lat przed złożeniem wniosku o upadłość. Więcej w artykule
[Majątek wspólny małżonków w upadłości](/wiedza/upadlosc-konsumencka/majatek-wspolny-malzonkow/).

## Jak udowodnić, że narzędzie jest niezbędne

Syndyk sporządza spis majątku i sam ocenia, co wchodzi do masy. Przygotuj dowody, zanim zapyta:

- umowę o pracę, umowy zlecenia, faktury albo zlecenia od klientów,
- opis, do czego dokładnie służy dana rzecz w Twojej pracy,
- informację, że nie masz innego, tańszego sprzętu, który by wystarczył.

> **Wskazówka**
>
> Jeśli syndyk mimo dowodów wpisze narzędzie do masy, możesz złożyć
> [skargę na czynności syndyka](/wiedza/upadlosc-konsumencka/skarga-na-syndyka/) do sądu upadłościowego. Masz na to tylko 7 dni od czynności albo od dnia, w którym się o niej dowiedziałeś.

Więcej o tym, co dzieje się z Twoim majątkiem i dochodami po ogłoszeniu upadłości, przeczytasz w artykule
[Co się zmienia po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej](/wiedza/upadlosc-konsumencka/skutki-ogloszenia/).

Jeżeli upadłość nie została jeszcze ogłoszona, sprawdź
[jakie rzeczy są chronione przed zajęciem komorniczym](/wiedza/komornik-i-egzekucja/czego-komornik-nie-moze-zajac/).
Opisujemy tam również ochronę rzeczy należących do domowników i różnicę między skargą a pozwem
o zwolnienie przedmiotu od egzekucji.

## Najczęstsze pytania

### Czy syndyk zabierze mój laptop, na którym pracuję?

Jeśli laptop jest niezbędny do Twojej osobistej pracy zarobkowej, na przykład pracujesz zdalnie albo jako grafik, nie wchodzi do masy. Musisz jednak umieć to wykazać. Sprzęt wyjątkowo drogi albo tylko przydatny może zostać zakwestionowany.

### A samochód, którym jeżdżę do klientów?

Przepis o narzędziach pracy wprost wyłącza pojazdy mechaniczne. Samochód co do zasady wchodzi do masy upadłości.

### Co zrobić, gdy syndyk chce sprzedać moje narzędzia?

Przedstaw syndykowi dowody, że to narzędzia niezbędne do Twojej pracy. Jeśli mimo to wpisze je do masy, możesz złożyć skargę na czynności syndyka do sądu upadłościowego. Termin to 7 dni.

## Podstawa prawna

- art. 63 ust. 1 pkt 1 i ust. 2: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 829 pkt 1, 1¹, 4, 6 i 9: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, z późn. zm.)
- art. 124 ust. 5: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 491¹²ᵃ ust. 1 i 4: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
