# Upadłość firmy produkcyjnej: maszyny, surowce, zamówienia i pracownicy

Przetwórstwo przemysłowe to branża z największą liczbą upadłości firm w 2026 r. Wyjaśniamy, co dzieje się z maszynami w leasingu i pod zastawem, surowcami od dostawców, zamówieniami w toku i pracownikami oraz jak zakład można sprzedać w całości.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/upadlosc-firmy/produkcja/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 11 listopada 2026
- Odbiorca: Dla przedsiębiorców
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Po ogłoszeniu upadłości zakładem zarządza syndyk. Może prowadzić produkcję dalej, jeśli to opłaca się wierzycielom.
- Maszyny w leasingu należą do leasingodawcy. Bank z zastawem lub przewłaszczeniem na maszynach jest spłacany z ich sprzedaży w pierwszej kolejności.
- Surowce kupione z zastrzeżeniem własności mogą wrócić do dostawcy, jeśli zastrzeżenie zawarto prawidłowo.
- Zakład można sprzedać w całości, także z pracownikami i maszynami. Taką sprzedaż da się przygotować jeszcze przed wnioskiem o upadłość.
- Spółka ma 30 dni na wniosek od chwili, gdy przestała regularnie płacić. Członek zarządu, który się spóźni, może odpowiadać za długi własnym majątkiem.

## Dlaczego piszemy o tej branży osobno

Według danych z [Krajowego Rejestru Zadłużonych](/wiedza/slownik/krajowy-rejestr-zadluzonych/), od stycznia do 10 listopada 2026 r. ponad co czwarta ogłoszona upadłość firmy
dotyczyła przetwórstwa przemysłowego, czyli produkcji. To najwięcej ze wszystkich branż.

Zakłady produkcyjne mają duży majątek i duże stałe koszty: maszyny, hale, energię, wielu pracowników. Często zależą
od kilku dużych odbiorców. Gdy ceny energii i surowców rosną albo odejdzie główny klient, straty pojawiają się szybko,
a banki i leasingodawcy mają zabezpieczenia na najcenniejszym majątku.

Ogólne zasady opisujemy w artykule
[Co dzieje się z firmą po ogłoszeniu upadłości](/wiedza/upadlosc-firmy/po-ogloszeniu-upadlosci/). Tutaj wyjaśniamy,
co jest inne w firmie produkcyjnej.

## Kiedy upadłość wchodzi w grę

[Upadłość](/wiedza/slownik/upadlosc/) to postępowanie sądowe, w którym majątek firmy sprzedaje się, żeby spłacić
wierzycieli. Sąd ogłasza ją, gdy firma jest [niewypłacalna](/wiedza/slownik/niewyplacalnosc/), czyli przestała
regularnie płacić długi. Zwykle chodzi o opóźnienie dłuższe niż 3 miesiące.

Firma, która stała się niewypłacalna, ma **30 dni** na złożenie wniosku o upadłość. W spółce obowiązek ten mają
członkowie zarządu.

Jeśli zakład ma produkt, klientów i może zarabiać po zmianach, sprawdź najpierw
[restrukturyzację firmy produkcyjnej](/wiedza/restrukturyzacja/produkcja/).

Podstawa: art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ust. 1 i 3 Prawa upadłościowego.

> **Przykład**
>
> Spółka z o.o. pana Pawła produkuje meble tapicerowane, głównie dla jednej sieci sklepów. Sieć zmieniła dostawcę.
> Zakład ma 3 mln zł długów: w banku, u dostawców tkanin i pianki, w ZUS. Dwie linie produkcyjne są w leasingu,
> a hala ma hipotekę banku. Zatrudnia 60 osób.
>
> Konkurent chce przejąć zakład z pracownikami. Pan Paweł zleca wycenę biegłemu i składa wniosek o upadłość
> razem z wnioskiem o zatwierdzenie sprzedaży. Nabywca wpłaca wadium. Sąd ogłasza upadłość i zatwierdza sprzedaż.
> Zakład pracuje dalej pod nowym właścicielem, a pieniądze ze sprzedaży trafiają do wierzycieli.
>
> To przykład poglądowy. Przebieg upadłości zależy od majątku firmy i decyzji sądu.

## Co dzieje się w dniu ogłoszenia upadłości

Od tego dnia zakładem zarządza **[syndyk](/wiedza/slownik/syndyk/)**, wyznaczony przez sąd doradca
restrukturyzacyjny. Ty ani zarząd nie możecie już samodzielnie płacić z konta firmy, sprzedawać wyrobów ani
kupować surowców. Egzekucje komornicze z majątku firmy zostają zawieszone, a później umorzone.

Upadłość prowadzi się tak, żeby wierzyciele odzyskali jak najwięcej. Jeśli to rozsądne, zakład ma też przetrwać,
na przykład przez sprzedaż w całości. Dlatego syndyk może prowadzić produkcję jeszcze przez jakiś czas.

Podstawa: art. 2 ust. 1, art. 60¹, art. 61, art. 75 ust. 1 i art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego.

## Maszyny i hala

W zakładzie produkcyjnym najcenniejszy majątek zwykle jest czymś obciążony:

- **Maszyny w leasingu** należą do leasingodawcy. Syndyk za zgodą
  [sędziego-komisarza](/wiedza/slownik/sedzia-komisarz/) decyduje, czy kontynuuje umowę, czy od niej odstępuje.
  Leasingodawca może zażądać odpowiedzi na piśmie, a syndyk ma na nią 3 miesiące.
- **Maszyny pod zastawem rejestrowym** albo **przewłaszczone na bank** sprzedaje się w upadłości, a bank dostaje
  pieniądze z ich sprzedaży przed innymi wierzycielami. Jeśli umowa zastawu rejestrowego przewiduje przejęcie
  maszyny przez bank albo jej sprzedaż poza upadłością, bank może z tego skorzystać.
- **Hala z hipoteką** jest sprzedawana przez syndyka. Bank z hipoteką jest spłacany z ceny w pierwszej kolejności.

Zapis w umowie leasingu albo kredytu, który pozwala rozwiązać umowę z powodu wniosku o upadłość, jest nieważny.
Druga strona może jednak wypowiedzieć umowę z innych powodów, na przykład z powodu zaległych rat.

Podstawa: art. 83, art. 98 ust. 1 i 2, art. 327 ust. 1 oraz art. 336 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

## Surowce, półprodukty i wyroby

Surowce i wyroby, które należą do firmy, wchodzą do **[masy upadłości](/wiedza/slownik/masa-upadlosci/)**, czyli
majątku przeznaczonego na spłatę długów. Syndyk może je przerobić i sprzedać.

Wyjątki:

- **Surowce z zastrzeżeniem własności.** Dostawca, który zastrzegł w umowie, że surowiec pozostaje jego własnością
  do zapłaty, może go odebrać. Warunek: zastrzeżenie jest skuteczne według Kodeksu cywilnego, a surowiec nie został
  jeszcze przerobiony.
- **Materiał powierzony przez klienta.** Jeśli zakład pracuje na materiale klienta (tzw. usługa przerobu), ten
  materiał nadal należy do klienta.

Takie rzeczy podlegają [wyłączeniu z masy upadłości](/wiedza/slownik/wylaczenie-z-masy-upadlosci/). Przygotuj
umowy z dostawcami i klientami, żeby syndyk mógł szybko ustalić, co do kogo należy.

Podstawa: art. 70 i art. 101 ust. 1 Prawa upadłościowego.

## Zamówienia w toku i odbiorcy

Zamówienie, którego firma nie dokończyła, to umowa wzajemna. Syndyk decyduje, czy:

- **dokończy produkcję** i sprzeda wyroby odbiorcy, jeśli to się opłaca,
- **odstąpi od umowy**. Wtedy odbiorca zgłasza swoje roszczenia, na przykład zwrot zaliczki, jako dług firmy.

Należności od odbiorców za dostarczone wyroby syndyk ściąga na rzecz wierzycieli. Jeśli firma korzystała
z faktoringu, część tych należności może już należeć do faktora.

Podstawa: art. 98 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

## Sprzedaż zakładu w całości

Działający zakład z maszynami, pracownikami i klientami jest zwykle wart znacznie więcej niż te same maszyny
sprzedane osobno. Prawo pozwala przygotować taką sprzedaż przed upadłością. To
**[przygotowana likwidacja](/wiedza/slownik/przygotowana-likwidacja/)** (tzw. pre-pack).

1. Szukasz nabywcy: konkurenta, inwestora, kontrahenta albo nową spółkę stworzoną przez kadrę zakładu.
2. Biegły sądowy wycenia zakład albo jego część.
3. Razem z wnioskiem o upadłość składasz wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży: nabywcę i cenę.
4. Nabywca wpłaca **wadium**, czyli zabezpieczenie w wysokości 1/10 oferowanej ceny.
5. Sąd ogłasza upadłość i zatwierdza sprzedaż. Jeśli nabywca wpłacił całą cenę, może przejąć zakład od razu.

Sąd zatwierdza sprzedaż, jeśli cena jest wyższa niż kwota, którą syndyk uzyskałby, sprzedając majątek zwykłym
trybem, po odjęciu kosztów. Może ją zatwierdzić także przy cenie zbliżonej do tej kwoty, gdy pozwoli to zachować
zakład. Jeśli maszyny są pod zastawem rejestrowym, który pozwala bankowi je przejąć, potrzebna jest zgoda banku.

Podstawa: art. 56a ust. 1, 2, 2a, 3 i 5 oraz art. 56c ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

## Pracownicy

Ogłoszenie upadłości samo nie rozwiązuje umów o pracę. Decyzję o zwolnieniach podejmuje syndyk. Przy sprzedaży
zakładu w całości pracownicy często przechodzą do nabywcy.

Zaległe pensje mają pierwszeństwo przed większością długów. Często wypłaca je też Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych. Więcej w artykule [Pracodawca ogłosił upadłość](/wiedza/upadlosc-firmy/upadlosc-pracodawcy/).

Podstawa: art. 342 ust. 1 Prawa upadłościowego.

## Co to oznacza dla Ciebie osobiście

**Członek zarządu spółki** może odpowiadać za jej długi własnym majątkiem, jeśli egzekucja ze spółki okaże się
bezskuteczna, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie. Więcej w artykule
[Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki](/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/za-dlugi-spolki/).

**Poręczenia i weksle.** Jeśli osobiście poręczyłeś kredyt, leasing maszyn albo dałeś hipotekę na prywatnym
domu, wierzyciel może żądać zapłaty od Ciebie. Upadłość spółki tego nie zmienia.

**Dotacje.** Jeśli zakład dostał dotację, na przykład z funduszy unijnych, sprawdź umowę. Upadłość może oznaczać
obowiązek zwrotu dotacji. To dług firmy, ale czasem zabezpieczony wekslem lub poręczeniem.

Nie sprzedawaj maszyn tanio powiązanym firmom tuż przed wnioskiem. Syndyk może takie czynności podważyć. Więcej
w artykule [Sprzedaż majątku i spłaty przed upadłością](/wiedza/upadlosc-firmy/czynnosci-przed-upadloscia/).

Podstawa: art. 299 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych.

## Ile to kosztuje i ile trwa

Opłata sądowa od wniosku o upadłość wynosi **1000 zł**. Do tego dochodzi zaliczka na pierwsze koszty postępowania,
a przy przygotowanej likwidacji także koszt wyceny biegłego. Szczegóły w artykule
[Jak złożyć wniosek o upadłość firmy](/wiedza/upadlosc-firmy/jak-zlozyc-wniosek/).

Upadłość zakładu z dużym majątkiem trwa zwykle od roku do kilku lat. Przygotowana likwidacja pozwala sprzedać
zakład znacznie szybciej.

Podstawa: art. 74 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

## Co przygotować na pierwszą rozmowę

- listę maszyn z informacją: własne, w leasingu, pod zastawem, przewłaszczone,
- umowy kredytu, leasingu, zastawu i hipoteki,
- umowy z dostawcami surowców, zwłaszcza z zastrzeżeniem własności,
- listę zamówień w toku i zaliczek od odbiorców,
- umowy faktoringu,
- listę pracowników i zaległych wynagrodzeń,
- umowy dotacji, jeśli zakład je otrzymał,
- listę wierzycieli z kwotami, w tym ZUS i urząd skarbowy,
- informację o osobach lub firmach zainteresowanych przejęciem zakładu,
- listę Twoich osobistych poręczeń i weksli.

Z tymi dokumentami możesz [skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/). Ocenimy, czy w Twojej sytuacji lepsza jest
upadłość, czy [restrukturyzacja](/wiedza/upadlosc-firmy/upadlosc-czy-restrukturyzacja/).

**Informacja prawna:** Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Skutki upadłości
zależą od umów i sytuacji konkretnej firmy.

## Najczęstsze pytania

### Czy po ogłoszeniu upadłości zakład musi stanąć?

Nie zawsze. Syndyk może prowadzić produkcję dalej, na przykład żeby dokończyć zamówienia albo sprzedać zakład jako działający. Zatrzyma ją, jeśli produkcja przynosi stratę.

### Co z maszynami w leasingu?

Należą do leasingodawcy. Syndyk decyduje, czy umowa leasingu będzie wykonywana, czy od niej odstąpi. Jeśli odstąpi, leasingodawca odbiera maszyny.

### Bank ma zastaw rejestrowy na linii produkcyjnej. Co to oznacza?

Bank jest spłacany ze sprzedaży tej linii przed innymi wierzycielami. Jeśli umowa zastawu na to pozwala, bank może też przejąć przedmiot zastawu albo go sprzedać poza upadłością.

### Odbiorca zapłacił zaliczkę na zamówienie, którego nie wykonamy. Co z nią?

Odbiorca staje się wierzycielem firmy i zgłasza swoją kwotę syndykowi. Syndyk może też zdecydować, że zamówienie dokończy, jeśli to korzystne dla wierzycieli.

### Czy pracownicy dostaną zaległe pensje?

Zaległe pensje mają pierwszeństwo przed większością długów. Często wypłaca je też Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w granicach ustawowych limitów.

### Czy mogę sam znaleźć kupca na zakład przed upadłością?

Tak. W przygotowanej likwidacji razem z wnioskiem o upadłość składasz wniosek o zatwierdzenie sprzedaży konkretnemu nabywcy za konkretną cenę. Sąd zatwierdza ją, jeśli cena jest korzystna dla wierzycieli.

## Podstawa prawna

- art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 1 i 1a, art. 21 ust. 1 i 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 56a ust. 1, 2, 2a, 3 i 5 oraz art. 56c ust. 1 i 2: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 60¹, art. 61, art. 70, art. 75 ust. 1, art. 83, art. 98 ust. 1 i 2 oraz art. 101 ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 146 ust. 1, art. 327 ust. 1, art. 336 ust. 1 i 2 oraz art. 342 ust. 1: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 74 pkt 1: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228, z późn. zm.)
- art. 299 § 1 i 2: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
