# Sprzedaż majątku i spłaty przed upadłością: co syndyk może podważyć

Gdy firma traci płynność, łatwo o decyzje, które później podważy syndyk. Sprzedaż samochodu za symboliczną kwotę czy spłata pożyczki od rodziny mogą okazać się nieskuteczne. Wyjaśniamy, czego unikać przed upadłością.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/upadlosc-firmy/czynnosci-przed-upadloscia/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 4 listopada 2026
- Odbiorca: Dla przedsiębiorców
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Darowizny i sprzedaż majątku za rażąco niską cenę w roku przed wnioskiem o upadłość są nieskuteczne wobec wierzycieli.
- Spłata albo zabezpieczenie długu, którego termin jeszcze nie minął, w 6 miesięcy przed wnioskiem też są nieskuteczne.
- Umowy z rodziną, wspólnikami i powiązanymi spółkami w 6 miesięcy przed wnioskiem sąd uzna za nieskuteczne, chyba że druga strona wykaże, że wierzyciele nie stracili.
- We wniosku o upadłość musisz wykazać spłaty z ostatnich 6 miesięcy. Ukrywanie majątku może być przestępstwem.

## Na czym to polega

Przed upadłością część właścicieli próbuje „ratować”, co się da: przepisuje samochód na żonę, sprzedaje maszyny
znajomemu za grosze albo spłaca w pierwszej kolejności rodzinę. Prawo upadłościowe przewiduje na to
[bezskuteczność czynności upadłego](/wiedza/slownik/bezskutecznosc-czynnosci-upadlego/).

Bezskuteczność oznacza, że wobec masy upadłości taka umowa **nie wywołuje skutków**. Syndyk może więc odzyskać
majątek dla wierzycieli, choć umowa formalnie została zawarta.

Terminy liczy się **wstecz od dnia złożenia wniosku** o ogłoszenie upadłości.

## Darowizny i sprzedaż za bezcen: rok przed wnioskiem

Nieskuteczne wobec wierzycieli są czynności z **roku przed złożeniem wniosku**, którymi firma:

- **oddała majątek za darmo**, na przykład darowała samochód,
- **sprzedała coś za cenę rażąco niższą** niż wartość, na przykład koparkę wartą 200 000 zł za 20 000 zł.

To samo dotyczy ugody sądowej, uznania powództwa i zrzeczenia się roszczenia, jeśli firma oddała w nich
dużo więcej, niż dostała. Bezskuteczność działa z mocy prawa. Nie ma znaczenia, czy kupujący wiedział
o kłopotach firmy.

Podstawa: art. 127 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego.

## Spłata długu przed terminem: 6 miesięcy przed wnioskiem

Nieskuteczne są też dokonane w **6 miesięcy przed wnioskiem**:

- **zapłata długu, którego termin jeszcze nie minął**,
- **zabezpieczenie takiego długu**, na przykład hipoteka albo zastaw ustanowione dla jednego wierzyciela.

Wierzyciel, który dostał zapłatę albo zabezpieczenie, może żądać uznania ich za skuteczne. Musi wykazać, że
w tamtym czasie nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości.

Podstawa: art. 127 ust. 3 Prawa upadłościowego.

## Umowy z rodziną i spółkami powiązanymi: 6 miesięcy przed wnioskiem

Szczególnie podejrzliwie prawo traktuje odpłatne umowy z **osobami bliskimi** i **podmiotami powiązanymi**,
zawarte w **6 miesięcy przed wnioskiem**.

Jeśli upadłym jest **przedsiębiorca prowadzący firmę sam**, chodzi o umowy z:

- małżonkiem, dziećmi, rodzicami, rodzeństwem, teściami, partnerem we wspólnym gospodarstwie,
- spółką, w której on albo jego bliscy są w zarządzie albo są jedynymi wspólnikami.

Jeśli upadłym jest **spółka**, chodzi o umowy z:

- jej wspólnikami, ich reprezentantami i małżonkami tych osób,
- spółkami powiązanymi, w tym spółką dominującą albo zależną, i ich wspólnikami, reprezentantami oraz małżonkami.

Sędzia-komisarz uzna taką umowę za bezskuteczną, chyba że druga strona wykaże, że **wierzyciele nie zostali
pokrzywdzeni**. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Podstawa: art. 128 ust. 1 do 3 Prawa upadłościowego.

> **Przykład**
>
> Pan Adam był jedynym wspólnikiem i prezesem spółki z o.o. Na 4 miesiące przed złożeniem wniosku o upadłość
> spółka sprzedała jego żonie firmowego busa za 30 000 zł. Syndyk zlecił wycenę, z której wynikało, że bus był
> wart 32 000 zł. Żona pana Adama pokazała przelew i wycenę z dnia zakupu. Sędzia-komisarz uznał, że wierzyciele nie stracili, i sprzedaż
> pozostała skuteczna. Gdyby cena wyniosła 5000 zł, syndyk zwykle odzyskałby busa dla wierzycieli. Przykład jest poglądowy.

## Ukrywanie majątku a wniosek o upadłość

Do wniosku o upadłość firma dołącza **oświadczenie o spłatach** długów z ostatnich **6 miesięcy**. Syndyk
i sąd widzą więc, komu i kiedy firma płaciła.

Jeśli firma pozbyła się majątku czynnościami, które da się podważyć, sąd może ogłosić upadłość nawet wtedy,
gdy obecnie firma nie ma majątku na koszty postępowania.

Podstawa: art. 23 ust. 1 pkt 4 i art. 13 ust. 3 Prawa upadłościowego.

> **To może być przestępstwo**
>
> Ukrywanie, darowanie lub wyprzedawanie majątku, gdy firmie grozi niewypłacalność, a także spłacanie tylko
> wybranych wierzycieli ze szkodą dla innych, mogą być przestępstwem. Więcej:
> [Odpowiedzialność karna członka zarządu](/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/odpowiedzialnosc-karna/).

Podstawa: art. 300 § 1 i art. 302 § 1 Kodeksu karnego.

## Jak postępować, gdy firma ma kłopoty

- **Sprzedawaj po cenie rynkowej** i zachowaj dowód wartości: wycenę, ogłoszenia, oferty.
- **Unikaj umów z rodziną i spółkami powiązanymi.** Jeśli są konieczne, udokumentuj rynkową cenę.
- **Nie spłacaj długów przed terminem** i nie ustanawiaj nowych zabezpieczeń dla wybranych wierzycieli.
- **Nie darowuj majątku** i nie przepisuj go na bliskich.
- **Rozważ restrukturyzację albo upadłość wcześniej.** Pomoże artykuł
  [Upadłość czy restrukturyzacja firmy: jak wybrać](/wiedza/upadlosc-firmy/upadlosc-czy-restrukturyzacja/).

## Co przygotować na pierwszą rozmowę

- listę sprzedaży, darowizn i umów z ostatniego roku, z cenami,
- listę spłat długów z ostatnich 6 miesięcy,
- informację, które umowy zawarto z bliskimi albo ze spółkami powiązanymi,
- wyceny albo inne dowody wartości sprzedanych rzeczy.

Z tymi dokumentami możesz [skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/). Ocenimy, które czynności mogą zostać
podważone, i przygotujemy firmę do rozmowy z syndykiem.

**Informacja prawna:** Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej
umowy wymaga analizy dokumentów i okoliczności jej zawarcia.

## Najczęstsze pytania

### Sprzedałem samochód firmowy po cenie rynkowej pół roku przed upadłością. Czy syndyk to podważy?

Zwykle nie, jeśli kupującym była osoba obca, a cena odpowiadała wartości auta. Inaczej, gdy kupującym był ktoś bliski albo spółka powiązana. Wtedy to on musi wykazać, że wierzyciele nie stracili.

### Czy mogę przed upadłością spłacić pożyczkę od żony?

To ryzykowne. Taka spłata może zostać uznana za nieskuteczną, a jeśli firmie grozi niewypłacalność i nie płaci innym, może też być przestępstwem.

### Od kiedy liczyć rok albo 6 miesięcy?

Wstecz od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie od dnia ogłoszenia upadłości.

### Co jeśli kupujący nie wiedział o problemach firmy?

Przy darowiźnie i sprzedaży za rażąco niską cenę jego wiedza nie ma znaczenia. Przy wcześniejszej spłacie długu, którego termin jeszcze nie minął, może żądać uznania spłaty za skuteczną, jeśli nie wiedział o podstawie do ogłoszenia upadłości.

### Czy zwykłe płatności dla dostawców w terminie są problemem?

Ustawa wprost wymienia spłatę długu przed terminem jego płatności. Zwykłe płatności w terminie nie są objęte tym przepisem, ale przy spłacaniu tylko wybranych wierzycieli w kryzysie uważaj na przepisy karne.

## Podstawa prawna

- art. 127 ust. 1 do 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 128 ust. 1 do 3: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 13 ust. 3 i art. 23 ust. 1 pkt 4: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913, z późn. zm.)
- art. 300 § 1 i art. 302 § 1: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2026 r. poz. 1342, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
