# Długi wobec ZUS i urzędu skarbowego w restrukturyzacji firmy

Zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego to częsty powód kłopotów firmy. Restrukturyzacja obejmuje także te długi, ale na szczególnych zasadach. Wyjaśniamy, co możesz zaproponować i na co uważać.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/restrukturyzacja/zus-i-podatki/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 11 listopada 2026
- Odbiorca: Dla przedsiębiorców
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Zaległe składki ZUS możesz w układzie rozłożyć na raty albo odroczyć. Zapłacisz je w całości.
- Zaległe podatki układ może także zmniejszyć, jeśli urząd skarbowy dostanie w nim więcej niż w upadłości firmy.
- Po otwarciu restrukturyzacji egzekucja zaległości co do zasady zostaje zawieszona, także ta prowadzona przez urząd skarbowy i ZUS.
- Bieżące podatki i składki musisz płacić w terminie. Inaczej sąd może zakończyć postępowanie.

## Dlaczego ZUS i podatki to osobny temat

W wielu firmach w kłopotach pierwsze zaległości powstają w ZUS i w urzędzie skarbowym. Firma płaci dostawcom
i pracownikom, bo bez nich nie może działać, a składki i VAT odkłada na później.

Restrukturyzacja obejmuje także te długi. [Układ](/wiedza/slownik/uklad/), czyli nowe zasady spłaty starych długów,
może dotyczyć zaległych składek i podatków powstałych przed otwarciem postępowania. Prawo daje jednak
wierzycielom publicznym szczególną ochronę. Musisz ją uwzględnić, układając propozycje dla wierzycieli.

Podstawa: art. 150 ust. 1 pkt 1 Prawa restrukturyzacyjnego.

> **Przykład**
>
> Firma remontowa ma 900 tys. zł długów. Z tego 180 tys. zł to zaległy VAT, a 70 tys. zł to składki ZUS. Urząd
> skarbowy zajął konto. Firma ma zamówienia na rok do przodu i z doradcą liczy, że stać ją na 20 tys. zł raty miesięcznie.
>
> W propozycjach układowych firma proponuje: składki ZUS w całości w 24 ratach, podatki i długi u dostawców
> w 70% w 48 ratach. Nadzorca wylicza, że w upadłości urząd skarbowy odzyskałby około 30%. Układ daje mu więcej,
> więc może przewidywać zmniejszenie podatku.
>
> To przykład poglądowy. Warunki i wyliczenia zależą od konkretnej firmy.

## Składki ZUS: tylko raty albo odroczenie

W układzie należności ZUS możesz wyłącznie:

- **rozłożyć na raty**,
- **odroczyć**, czyli przesunąć termin zapłaty.

Nie możesz ich zmniejszyć. Zasada obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych. Dotyczy też Twoich własnych składek społecznych i zdrowotnej
jako przedsiębiorcy oraz odsetek, kosztów upomnień i kosztów egzekucji. Te same zasady obowiązują wobec KRUS.

Planując raty, pamiętaj więc, że ZUS dostanie 100% zaległości. Jeśli inni wierzyciele dostaną mniej, to nie jest
nierówne traktowanie, tylko wymóg ustawy.

Podstawa: art. 154 i art. 160 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Zaległe podatki: można więcej, ale pod warunkiem

Zaległe podatki układ może rozłożyć na raty, odroczyć, a także zmniejszyć. Ograniczenie wynika z zasad
**pomocy publicznej**. To wsparcie, które państwo daje firmie, na przykład rezygnując z części podatku. Takie wsparcie
jest dozwolone tylko na ścisłych warunkach.

Dlatego nadzorca albo zarządca przygotowuje **test prywatnego wierzyciela**. Sprawdza w nim, czy urząd skarbowy
dostanie w układzie więcej niż w [upadłości](/wiedza/slownik/upadlosc/) firmy. Jeśli tak, urząd zachowuje się jak
rozsądny wierzyciel prywatny i układ może przewidywać zmniejszenie podatku.

Jeśli test wypadnie źle, ustępstwo wobec firmy będzie pomocą publiczną. Wtedy restrukturyzacja podatków może polegać
tylko na odroczeniu lub rozłożeniu na raty, a firma musi spełnić dodatkowe warunki, na przykład działać na rynku
co najmniej od 3 lat.

Podstawa: art. 140 ust. 1 do 3, art. 141 ust. 1, art. 156 ust. 3 i art. 261 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego.

> **Propozycja musi się bronić liczbami**
>
> Urząd skarbowy i ZUS głosują nad układem jak inni wierzyciele. Gdy ich należności są duże, ich głos często przesądza
> o wyniku. Rzetelne wyliczenie, ile urząd dostałby w upadłości, a ile w układzie, jest więc ważną częścią propozycji.

## Co z egzekucją z urzędu skarbowego i ZUS

Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego albo sanacji egzekucje starych długów
są zawieszone z mocy prawa. W postępowaniu o zatwierdzenie układu dzieje się to od
[obwieszczenia](/wiedza/slownik/obwieszczenie/) o dniu układowym. Przepisy mówią ogólnie o postępowaniu egzekucyjnym,
dlatego co do zasady obejmuje to także egzekucję prowadzoną przez urząd skarbowy i ZUS.

O otwarciu postępowania przez sąd nadzorca zawiadamia izbę administracji skarbowej i oddział ZUS. Zajęcie konta przez urząd
skarbowy [sędzia-komisarz](/wiedza/slownik/sedzia-komisarz/) może uchylić, jeśli jest potrzebne do prowadzenia
firmy. Dotyczy to postępowań, które otwiera sąd. Szczegóły w artykule
[Komornik zajął konto firmowe](/wiedza/restrukturyzacja/zajete-konto-firmowe/).

Podstawa: art. 226e, art. 235 ust. 4, art. 259, art. 278 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Bieżące podatki i składki płacisz normalnie

Układ obejmuje długi sprzed otwarcia postępowania. Wszystko, co powstaje później, płacisz w terminie:

- VAT za kolejne miesiące,
- zaliczki na podatek dochodowy,
- podatek i składki od pensji pracowników,
- bieżące składki ZUS, także własne.

To jeden z najważniejszych warunków powodzenia. Jeśli firma nie płaci nowych zobowiązań, sąd może umorzyć
postępowanie albo odmówić zatwierdzenia układu. Po zatwierdzeniu takie zaległości mogą doprowadzić do uchylenia
układu. Więcej w artykule [Po zatwierdzeniu układu](/wiedza/restrukturyzacja/wykonanie-ukladu/).

Podstawa: art. 165 ust. 1, art. 176 ust. 1 i art. 325 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego.

## Jeśli zarządzasz spółką

Członek zarządu spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej może odpowiadać własnym majątkiem za
zaległości podatkowe spółki. Dotyczy to zaległości, których termin płatności przypadał, gdy był w zarządzie.
Odpowiedzialność pojawia się wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

Członek zarządu uwolni się od niej między innymi wtedy, gdy wykaże, że we właściwym czasie:

- zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki,
- **otwarto postępowanie restrukturyzacyjne**,
- albo **zatwierdzono układ** w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Liczy się otwarcie postępowania albo zatwierdzenie układu. Sam wniosek restrukturyzacyjny tego nie zapewnia.
Te same zasady stosuje się do zaległych składek ZUS.

Podstawa: art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

## Podatek od umorzonej części długów

Jeśli układ zmniejsza Twoje długi, zapytaj księgowego albo doradcę podatkowego o skutki w podatku dochodowym.
Zależą one od formy prowadzenia firmy i od tego, jakie długi zostaną zmniejszone. Zrób to przed głosowaniem,
żeby uwzględnić wynik w prognozie finansowej.

## Co przygotować na pierwszą rozmowę

- zaświadczenia albo wydruki z e-Urzędu Skarbowego i PUE ZUS z wysokością zaległości,
- decyzje, upomnienia i tytuły wykonawcze z urzędu skarbowego i ZUS,
- informacje o zajęciach kont i innych egzekucjach,
- informacje o układach ratalnych albo odroczeniach, które firma już ma,
- listę pozostałych wierzycieli z kwotami,
- prognozę wpływów i wydatków, z uwzględnieniem bieżących podatków i składek.

Z tymi dokumentami możesz [skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/). Ocenimy, jaki rodzaj
[restrukturyzacji](/wiedza/restrukturyzacja/od-czego-zaczac/) pasuje do Twojej firmy i jak ułożyć propozycje
dla ZUS i urzędu skarbowego.

## Najczęstsze pytania

### Czy w układzie ZUS może umorzyć część składek?

Nie. W układzie składki i inne należności ZUS możesz tylko rozłożyć na raty albo odroczyć. Dotyczy to także Twoich własnych składek jako przedsiębiorcy. Te same zasady obowiązują wobec KRUS.

### Czy urząd skarbowy może się zgodzić na umorzenie części podatku?

Tak, układ może zmniejszyć zaległości podatkowe. Warunek jest taki, że nie będzie to niedozwolona pomoc publiczna. W praktyce urząd musi dostać w układzie więcej, niż dostałby w upadłości firmy.

### Czy urząd skarbowy i ZUS głosują nad układem?

Tak. Głosują jak inni wierzyciele, kwotą swoich należności objętych układem. Przy dużym udziale ich długów ich głos często przesądza o wyniku.

### Czy po otwarciu restrukturyzacji mogę nie płacić bieżącego VAT?

Nie. Układ obejmuje tylko stare długi. Bieżące podatki i składki płacisz w terminie. Zaległości powstałe w trakcie postępowania mogą doprowadzić do jego umorzenia.

### Czy umorzenie części długów w układzie oznacza podatek dochodowy?

To pytanie omów z księgowym lub doradcą podatkowym przed głosowaniem. Skutki zależą od formy prowadzenia firmy i rodzaju długów.

### Czy jako członek zarządu odpowiadam za podatki spółki w czasie restrukturyzacji?

Odpowiedzialność obejmuje zaległości z czasu, gdy byłeś w zarządzie. Uwolnić się od niej możesz między innymi wtedy, gdy we właściwym czasie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

## Podstawa prawna

- art. 140 ust. 1 do 3, art. 141 ust. 1, art. 150 ust. 1 pkt 1, art. 154, art. 156 ust. 3 i art. 160 ust. 1: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 165 ust. 1, art. 176 ust. 1, art. 226e, art. 235 ust. 4, art. 259, art. 261 ust. 2, art. 278, art. 312 i art. 325 ust. 2: Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533, z późn. zm.)
- art. 116 § 1 i § 2: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.)
- art. 31: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1474)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
