# Odpowiedzialność karna członka zarządu, gdy spółka ma długi

Kłopoty finansowe spółki same w sobie nie są przestępstwem. Przestępstwem mogą być jednak niektóre decyzje zarządu podjęte w kryzysie. Wyjaśniamy, które, i jak ich uniknąć.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/odpowiedzialnosc-karna/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 4 listopada 2026
- Odbiorca: Dla członków zarządu
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Za niezłożenie wniosku o upadłość spółki grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
- Przestępstwem może być ukrywanie albo wyprzedawanie majątku spółki, gdy grozi jej niewypłacalność.
- Gdy spółka nie może spłacić wszystkich, nie wolno spłacać tylko wybranych wierzycieli ze szkodą dla pozostałych.
- Skazanie za przestępstwo przeciwko wierzycielom oznacza zakaz zasiadania w zarządzie spółki przez 5 lat.

## Na czym polega odpowiedzialność karna

Kłopoty finansowe spółki zdarzają się każdemu. Same w sobie nie są przestępstwem. Prawo karne reaguje dopiero
na **konkretne zachowania** członków zarządu w kryzysie. Chodzi przede wszystkim o:

- zwlekanie z wnioskiem o upadłość,
- ukrywanie albo wyprzedawanie majątku,
- spłacanie tylko wybranych wierzycieli.

Za te przestępstwa odpowiadasz osobiście, choć dłużnikiem jest spółka. Prawo traktuje osobę, która zajmuje się
sprawami majątkowymi spółki, tak jak dłużnika.

Podstawa: art. 308 Kodeksu karnego.

## Niezłożenie wniosku o upadłość

Członek zarządu, który nie składa wniosku o upadłość, choć spółka jest niewypłacalna, popełnia przestępstwo.
Grozi za to **grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku**.

Kiedy trzeba złożyć wniosek, opisujemy w artykule
[Kiedy zarząd musi złożyć wniosek o upadłość spółki](/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/wniosek-o-upadlosc-spolki/).

Podstawa: art. 586 Kodeksu spółek handlowych.

## Ukrywanie albo wyprzedawanie majątku

Przestępstwem jest pozbywanie się majątku, gdy spółce **grozi niewypłacalność albo upadłość**, jeśli przez to
wierzyciele nie odzyskają pieniędzy albo odzyskają mniej. Chodzi o to, że ktoś:

- ukrywa albo wywozi majątek,
- sprzedaje go albo darowuje (także za symboliczną kwotę),
- niszczy go albo uszkadza,
- obciąża go, na przykład hipoteką, także pozornie.

Grozi za to kara pozbawienia wolności **do 3 lat**. Jeśli ktoś ukrywa majątek zajęty przez komornika albo
zagrożony zajęciem, żeby uniknąć wykonania wyroku, kara wynosi **od 3 miesięcy do 5 lat**.

Gdy pokrzywdzony jest prywatny wierzyciel, a nie Skarb Państwa, prokuratura ściga sprawcę ukrywania majątku
w obliczu niewypłacalności dopiero na wniosek tego wierzyciela.

Podstawa: art. 300 § 1, 2 i 4 Kodeksu karnego.

## Przeniesienie firmy na nową spółkę

Przestępstwem jest założenie nowej spółki i przeniesienie na nią majątku starej po to, żeby wierzyciele starej
spółki nie odzyskali pieniędzy. Grozi za to kara **od 3 miesięcy do 5 lat** pozbawienia wolności.

Tak samo karane jest celowe doprowadzenie spółki do upadłości albo niewypłacalności. Jeśli zarząd doprowadził
do tego **lekkomyślnie**, na przykład trwoniąc majątek albo zawierając transakcje oczywiście nieopłacalne,
grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat.

Podstawa: art. 301 § 1 do 3 Kodeksu karnego.

> **Przykład**
>
> Spółka pana Pawła ma długi wobec kilkunastu dostawców i banku. Pan Paweł zakłada nową spółkę z żoną.
> Przenosi do niej samochody, maszyny i najważniejszych klientów. Stara spółka zostaje z samymi długami.
> Wierzyciele zawiadamiają prokuraturę. Takie działanie może zostać uznane za przestępstwo na szkodę wierzycieli.
> Przykład jest poglądowy.

## Spłacanie tylko wybranych wierzycieli

Gdy spółce grozi niewypłacalność i nie może spłacić wszystkich, przestępstwem jest **spłacanie albo
zabezpieczanie tylko niektórych wierzycieli** ze szkodą dla pozostałych. Grozi za to grzywna, ograniczenie
wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat.

W praktyce chodzi na przykład o:

- spłatę pożyczki udzielonej spółce przez członka zarządu, jego rodzinę albo zaprzyjaźnioną firmę,
- ustanowienie hipoteki albo zastawu na rzecz jednego wierzyciela, gdy reszta nie dostaje nic.

Przestępstwem jest też obiecywanie wierzycielowi korzyści za działanie na szkodę innych wierzycieli
w upadłości albo restrukturyzacji.

Podstawa: art. 302 Kodeksu karnego.

## Skutki skazania dla Twojej kariery

Skazanie prawomocnym wyrokiem za opisane wyżej przestępstwa z Kodeksu karnego (ukrywanie majątku, przeniesienie
firmy, spłata wybranych wierzycieli) oznacza, że przez **5 lat** nie możesz być członkiem zarządu, rady nadzorczej,
komisji rewizyjnej, likwidatorem ani prokurentem spółki handlowej. Zakaz może skończyć się wcześniej, jeśli nastąpi
zatarcie skazania. Samo skazanie za niezłożenie wniosku o upadłość nie powoduje tego zakazu.

Ten zakaz działa z mocy prawa, niezależnie od zakazu, który może orzec sąd upadłościowy. O tamtym zakazie piszemy
w artykule [Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej](/wiedza/odpowiedzialnosc-zarzadu/zakaz-prowadzenia-dzialalnosci/).

Podstawa: art. 18 § 2 i 3 Kodeksu spółek handlowych.

## Jak działać w kryzysie, żeby nie narazić się na zarzuty

- **Nie zwlekaj z decyzją.** Gdy spółka nie płaci długów od 3 miesięcy, rozważ upadłość albo restrukturyzację.
- **Nie sprzedawaj majątku poniżej wartości** i nie przenoś go do innych firm bez porady prawnej.
- **Traktuj wierzycieli równo.** Nie spłacaj w pierwszej kolejności siebie, rodziny ani znajomych firm.
- **Dokumentuj decyzje.** Uchwały zarządu, wyceny i korespondencja pokażą, że działałeś w dobrej wierze.
- **Skorzystaj z restrukturyzacji.** W niej porozumienie z wierzycielami odbywa się pod nadzorem sądu.

## Co zrobić, gdy dostaniesz wezwanie z prokuratury albo policji

- Sprawdź, czy jesteś wzywany jako świadek, czy jako podejrzany.
- Nie składaj wyjaśnień bez przygotowania. Jako podejrzany masz prawo odmówić wyjaśnień i skorzystać z pomocy
  obrońcy.
- Zbierz dokumenty spółki z okresu, którego dotyczy sprawa.

W sprawach karnych najlepiej skorzystać z pomocy adwokata albo radcy prawnego od początku. Możesz też
[skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/) w sprawie upadłości albo restrukturyzacji spółki, które często
toczą się równolegle.

**Informacja prawna:** Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Ocena, czy
doszło do przestępstwa, zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

## Najczęstsze pytania

### Czy to, że spółka ma długi, jest przestępstwem?

Nie. Przestępstwem mogą być określone zachowania, na przykład ukrywanie majątku albo spłacanie tylko wybranych wierzycieli w kryzysie. Same długi nie są przestępstwem.

### Czy mogę spłacić pożyczkę, którą dałem spółce, gdy ta ma kłopoty?

To ryzykowne. Jeśli spółce grozi niewypłacalność i nie może zapłacić wszystkim, spłata tylko Ciebie kosztem innych wierzycieli może być przestępstwem.

### Czy odpowiadam karnie za długi spółki, skoro to spółka jest dłużnikiem?

Tak, możesz odpowiadać. Prawo karne traktuje osobę, która zajmuje się sprawami majątkowymi spółki, tak jak dłużnika.

### Kto może zawiadomić prokuraturę?

Każdy, kto dowie się o przestępstwie. W praktyce najczęściej robi to syndyk, wierzyciel albo urząd skarbowy.

### Czy po skazaniu mogę dalej być członkiem zarządu?

Po skazaniu za przestępstwo na szkodę wierzycieli nie możesz być członkiem zarządu ani prokurentem spółki przez 5 lat od uprawomocnienia się wyroku.

## Podstawa prawna

- art. 586: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.)
- art. 300 § 1, 2 i 4, art. 301 § 1 do 3, art. 302 § 1 i 2 oraz art. 308: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2026 r. poz. 1342, z późn. zm.)
- art. 18 § 2 i 3: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
