# Ktoś wziął kredyt na Twoje dane: jak się bronić i zastrzec PESEL

Kradzież tożsamości zdarza się częściej, niż się wydaje. Ktoś może wziąć pożyczkę na Twoje dane, a pisma przychodzą do Ciebie. Wyjaśniamy, co zrobić od razu i jak się bronić.

- Źródło: https://sbslegal.pl/wiedza/dlugi-i-wierzyciele/kredyt-na-moje-dane/
- Stan prawny: 11 listopada 2026
- Aktualizacja: 11 listopada 2026
- Odbiorca: Dla osób prywatnych
- Autor: Damian Soboń, radca prawny, doradca restrukturyzacyjny

## Najważniejsze w skrócie

- Za umowę, której nie zawarłeś, co do zasady nie odpowiadasz. To wierzyciel musi wykazać, że to Ty ją podpisałeś.
- Od razu zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel, na stronie gov.pl albo w urzędzie gminy. To bezpłatne.
- Jeśli w chwili zawarcia umowy Twój PESEL był zastrzeżony, bank nie może żądać od Ciebie zapłaty ani sprzedać tego długu.
- Zgłoś sprawę na policję i napisz reklamację do firmy, która udzieliła pożyczki.
- Jeśli dostaniesz nakaz zapłaty za cudzy dług, złóż sprzeciw w ciągu 2 tygodni.

## Na czym polega problem

Kradzież tożsamości to sytuacja, w której ktoś posługuje się Twoimi danymi, na przykład imieniem, nazwiskiem,
numerem PESEL i numerem dowodu. Może w ten sposób wziąć pożyczkę przez internet, kupić telefon na raty albo
zawrzeć umowę z operatorem.

Dowiadujesz się o tym zwykle po kilku miesiącach: z wezwania do zapłaty, telefonu windykatora, odmowy kredytu
w banku albo nakazu zapłaty z sądu.

## Czy musisz płacić

Co do zasady nie. Za umowę odpowiada ten, kto ją zawarł. Jeśli ktoś podszył się pod Ciebie, umowa nie zobowiązuje
Cię do zapłaty.

To **wierzyciel** musi udowodnić, że to Ty zawarłeś umowę. Ty nie musisz udowadniać, że jej nie zawierałeś. Warto
jednak zebrać dowody, które pomogą w sporze.

Podstawa: art. 6 Kodeksu cywilnego.

> **Nie wpłacaj ani złotówki**
>
> Nie płać nawet małej kwoty „żeby mieć spokój”. Wpłata może zostać uznana za przyznanie, że dług jest Twój.
> Nie podpisuj ugody ani oświadczeń o uznaniu długu.

## Co zrobić od razu

1. **Zastrzeż numer PESEL.** Zrobisz to w aplikacji mObywatel, przez stronę gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy.
   To bezpłatne. Zastrzeżenie możesz później czasowo cofnąć, gdy sam będziesz brać kredyt.
2. **Zastrzeż dowód osobisty**, jeśli go zgubiłeś albo ktoś go ukradł.
3. **Zgłoś sprawę na policję.** Podszywanie się pod inną osobę i wyłudzenie pożyczki to przestępstwa. Poproś
   o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia.
4. **Napisz reklamację do firmy**, która udzieliła pożyczki. Napisz, że nie zawierałeś umowy. Poproś o kopię
   umowy, dane, na które wypłacono pieniądze, i numer rachunku. Dołącz kopię zawiadomienia na policję.
5. **Sprawdź rejestry.** Pobierz raport z BIK i informacje z biur informacji gospodarczej. Zobacz
   [Wpis do rejestru dłużników (BIG)](/wiedza/dlugi-i-wierzyciele/rejestr-dluznikow-big/).

Podstawa: art. 190a § 2 i art. 286 § 1 Kodeksu karnego oraz art. 23a ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.

## Jak chroni Cię zastrzeżony PESEL

Bank przed zawarciem umowy kredytu, pożyczki, leasingu albo założeniem konta musi sprawdzić w rejestrze
zastrzeżeń, czy Twój PESEL jest zastrzeżony.

Jeśli w chwili zawarcia umowy Twój PESEL był zastrzeżony, bank **nie może żądać od Ciebie zapłaty** z tej umowy.
Nie może też **sprzedać** takiego długu firmie windykacyjnej.

Zastrzeżenie chroni na przyszłość. Nie obejmuje umów zawartych, zanim zastrzegłeś PESEL. Wtedy bronisz się
innymi dowodami.

Podstawa: art. 105d ust. 1 i 3 Prawa bankowego.

> **Przykład**
>
> Pani Monika dostała wezwanie od firmy pożyczkowej na 2400 zł. Nigdy nie brała tam pożyczki. Tego samego dnia
> zastrzegła PESEL w mObywatelu, zgłosiła sprawę na policję i wysłała reklamację. Firma przesłała umowę: pieniądze
> wypłacono na rachunek, którego pani Monika nie miała. Firma wycofała żądanie. Przykład jest poglądowy.

## Gdy dostaniesz nakaz zapłaty

Jeśli wierzyciel poszedł do sądu, możesz dostać [nakaz zapłaty](/wiedza/slownik/nakaz-zaplaty/). Sąd wydaje go
bez sprawdzania, czy umowę zawarłeś Ty. Dlatego musisz zareagować.

Złóż **sprzeciw w ciągu 2 tygodni** od doręczenia. Napisz w nim, że nie zawierałeś umowy. Dołącz kopię
zawiadomienia na policję, reklamacji i potwierdzenie zastrzeżenia PESEL. Poproś, żeby wierzyciel przedstawił
dowody, na przykład umowę, nagranie weryfikacji, numer rachunku, na który wypłacono pieniądze.

Pomocny może być [Generator sprzeciwu EPU](/wiedza/dlugi-i-wierzyciele/generator-sprzeciwu-epu/). Więcej:
[Nakaz zapłaty: jak się bronić](/wiedza/dlugi-i-wierzyciele/nakaz-zaplaty/) i
[kalkulator terminu na sprzeciw](/wiedza/kalkulatory/termin-na-sprzeciw/).

Jeśli zamiast nakazu przyszedł pozew, zobacz
[Dostałeś pozew o zapłatę](/wiedza/dlugi-i-wierzyciele/pozew-o-zaplate/).

Podstawa: art. 505 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

## Gdy komornik już działa

Jeśli o cudzym długu dowiadujesz się dopiero od komornika, prawdopodobnie nakaz zapłaty się uprawomocnił. Może się
tak stać, gdy pismo z sądu trafiło pod stary albo fałszywy adres.

Wtedy liczy się czas. Sprawdź, kiedy i na jaki adres sąd doręczał pismo. Jeśli doręczenie było wadliwe, możesz
żądać ponownego doręczenia i złożyć sprzeciw. Zobacz
[Dostałeś pismo od komornika](/wiedza/komornik-i-egzekucja/pismo-od-komornika/).

## Jak się chronić na przyszłość

- trzymaj PESEL zastrzeżony i cofaj zastrzeżenie tylko na czas, gdy sam bierzesz kredyt,
- nie wysyłaj zdjęć dowodu osobistego przez komunikatory ani na nieznane strony,
- włącz powiadomienia w BIK o zapytaniach kredytowych na Twój PESEL,
- uważaj na SMS-y i maile z prośbą o „dopłatę” albo „weryfikację danych”.

## Co przygotować

- wezwania, pisma od windykatora i z sądu, z kopertami,
- potwierdzenie zastrzeżenia PESEL i jego datę,
- kopię zawiadomienia na policję,
- reklamację do firmy i odpowiedź, jeśli przyszła,
- raport z BIK i biur informacji gospodarczej.

Z tymi dokumentami możesz [skontaktować się z SBS Legal](/kontakt/). Przygotujemy reklamację, sprzeciw od nakazu
zapłaty albo pismo do komornika.

**Informacja prawna:** Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Sposób obrony
zależy od dat, dokumentów i etapu sprawy.

## Najczęstsze pytania

### Czy muszę spłacić pożyczkę, której nie brałem?

Co do zasady nie. Odpowiada ten, kto zawarł umowę. Wierzyciel musi wykazać, że to Ty ją zawarłeś. Nie wpłacaj niczego, nawet drobnej kwoty.

### Jak zastrzec PESEL?

W aplikacji mObywatel, przez stronę gov.pl albo osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Zastrzeżenie jest bezpłatne i możesz je czasowo cofnąć, gdy sam chcesz wziąć kredyt.

### Czy zastrzeżenie PESEL działa wstecz?

Nie. Chroni przed umowami zawartymi po zastrzeżeniu. Przy umowie zawartej wcześniej bronisz się innymi dowodami, na przykład zgłoszeniem na policję i brakiem Twojego podpisu.

### Co jeśli przyszedł nakaz zapłaty za cudzy dług?

Złóż sprzeciw w ciągu 2 tygodni od doręczenia. Napisz, że nie zawierałeś umowy, i dołącz kopię zgłoszenia na policję.

### Czy mogę sprawdzić, czy ktoś wziął coś na moje dane?

Tak. Pobierz raport z BIK oraz informacje o sobie z biur informacji gospodarczej, na przykład KRD, ERIF i BIG InfoMonitor. Zobaczysz w nich kredyty i zaległości przypisane do Twojego PESEL.

### Zgubiłem dowód osobisty. Co zrobić?

Zgłoś utratę dowodu w urzędzie gminy albo w mObywatelu i od razu zastrzeż PESEL. Utrata dokumentu to częsta przyczyna kradzieży tożsamości.

## Podstawa prawna

- art. 105d ust. 1 i 3: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, z późn. zm.)
- art. 23a ust. 1: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384, z późn. zm.)
- art. 6: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
- art. 190a § 2 i art. 286 § 1: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2026 r. poz. 1342, z późn. zm.)
- art. 505 § 1: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, z późn. zm.)

---

Informacje na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Kancelaria Doradcy Restrukturyzacyjnego Damian Soboń, https://sbslegal.pl
